Ontdek de achtergrond van onze visie en methode en blijf zo up to date over de laatste ontwikkelingen.

Design Thinking

Design Thinking, de denkstijl bij uitstek voor innovatie

Begin dit jaar kopte het Financieel Dagblad met “Design denken is bedrijfsstrategie geworden”. Maar wat is Design Thinking precies? We spraken Guido Stompff, expert op het gebied van Design Thinking. Hij ontving diverse internationale design awards, waaronder de IF award en de Dutch Design award. Stompff onderzocht wat de meerwaarde van Design Thinking is voor een multidisciplinair team. We vroegen hem de hemd van het lijf! In deze blog lees je zijn antwoorden op wat Design Thinking inhoudt en toevoegt. In onze volgende blog lees je praktische tips om het zelf toe te passen.

Wat is Design Thinking?

Design Thinking is een belangrijk instrument voor verandering en innovatie. Het is geen stapsgewijze methode maar benadrukt cognitieve flexibiliteit. In feite is het een denkstijl. Echter wordt deze denkstijl op de werkvloer vaak overschaduwd door twee andere denkstijlen, namelijk de analytische en de beslissende denkstijl.

De analytische aanpak

De analytische aanpak is veel voorkomend bij bedrijven. Je gaat op zoek naar de oorzaak van het probleem. Zodra de oorzaak gevonden is, dient de oplossing zich ook aan. Een goed voorbeeld is een huisarts die de diagnose stelt aan de hand van analyse. Uit die diagnose volgt een behandelplan. Deze denkstijl werkt goed wanneer het probleem lastig te doorgronden is en daarom een specialistische aanpak vergt. Zodra het probleem bekend is, is de oplossing voorhanden.

De beslisser

De tweede denkstijl is die van ‘de beslisser’. Deze stijl gaat over het maken van beslissingen. Welke problemen zijn urgent? Welke opties zijn er om het probleem op te lossen? Deze stijl is dominant bij managers en politici en gaat vaak om draagvlak, risicoanalyse en budget. Een goed voorbeeld is de Tweede Kamer. Moet het budget gebruikt worden voor scholen, vluchtelingenopvang, of stimulering van ICT? Het uitgangspunt is dat er veel verschillende problemen en oplossingen zijn en dat moet je slim zien te managen.
Deze twee denkstijlen zijn heel effectief, maar hebben ook valkuilen. Vooral als het gaat over innovatie; dat er dingen bedacht worden die vernieuwend zijn én toegevoegde waarde hebben. Een analytisch ingesteld persoon kan wel een probleem doorgronden, maar moeizaam een creatieve oplossing bedenken. En een beslisser wil kunnen kiezen uit opties, maar dan moeten die opties er wel zijn. Innovatie gaat over dingen die er nog niet zijn, dus die moeten eerst gecreëerd worden.

Hoe creëert Design Thinking oplossingen?

Hier komt Design Thinking om de hoek kijken. De focus in deze denkstijl ligt op het genereren van oplossingen. Deze denkstijl hoort bij ‘creatievelingen’ en ‘makers’. Denk hierbij aan een architect die voor een klant werkt. De klant weet nog niet precies wat hij wil maar heeft wel ideeën. De architect kan deze ideeën visualiseren en aan de hand van een schets terugkoppelen aan de klant. Door feedback en nieuwe schetsen komt de architect steeds dichter bij de oplossing. De achterliggende gedachte bij deze denkstijl is dat het probleem oneindig ingewikkeld is en dat het probleem begrepen is zodra er een oplossing is bedacht.

Voor innovatie heb je deze drie denkstijlen nodig; analytici begrijpen het probleem, beslissers kunnen goed afwegingen maken en Design Thinkers genereren nieuwe richtingen en opties. De combinatie van deze drie denkstijlen kan je toepassen op alle innovaties, van productontwikkeling tot het verbeteren van de interne processen.

Hoe prikkel je de rechter hersenhelft om Design Thinking toe te passen in je organisatie? Lees het deze blog!

De recruiter in 2020: gericht op mens én techniek

Digital recruitment, big data en jobmarketing. Ook recruitment krijgt te maken met technologisering. Eén ding is zeker, digitalisering en data zijn hot-topics die het vak sterk beïnvloeden. Hoe vergroot je de online zichtbaarheid? En hoe kom je erachter waar jouw doelgroep zich online bevindt? Kortom, recruiters worden steeds meer uitgedaagd als marketeers. AimAtArt organiseerde een Masterclass over de recruiter in 2020 op ons eigen kantoor in hartje Amsterdam.

Creatieve manieren om doelgroep te bereiken essentieel

Niels Broerse van VONQ – specialist in online recruitment marketing – inspireerde de deelnemers met vernieuwende voorbeelden om je doelgroep te bereiken. Allereerst is het goed om te beseffen dat een kandidaat, die niet actief zoekend is, gemiddeld tussen de 9 en 11 keer met een uiting van jouw bedrijf in aanraking geweest moet zijn, voordat hij/zij in beweging komt voor een vacature. Naast kwantiteit is de inhoud en plek van je boodschap essentieel. En hier moet de recruiter steeds creatiever in worden! Een mooi voorbeeld hiervan is Bookboon. Studenten krijgen via Bookboon gratis e-boeken voor hun studie. In deze boeken kan je jouw doelgroep warm maken voor jouw bedrijf. Zo kunnen er technische raadsels in geplaatst worden om ICT-ers te bereiken en komen natuurkunde studenten wiskundige sommen van potentiële interessante werkgevers tegen in hun studieboek.

Wat kenmerkt de recruiter in 2020?

Na alle informatie over hoe je jouw doelgroep kan targetten, werd de blik op de toekomst gericht vanuit de rechter hersenhelft. AimAtArt faciliteerde dit gesprek met recruiters van diverse bedrijven: Houthoff Buruma, Randstad, ABN AMRO, Loyens & Loeff, Stedin, Randstad, EY, OC&C, Trigion, Roland Berger en DPA. Wat kenmerkt volgens deze organisaties de recruiter van 2020? Via kunstwerken werden ideeën hierover uitgewisseld. Welk portret past bijvoorbeeld bij een recruiter? Enkelen kozen voor een professioneel en een beetje afstandelijk portret. Als recruiter stel je je professioneel op en sla je van een afstandje de kandidaten gade om hun ware gezicht te ontdekken. De meerderheid koos echter voor een kleurrijk en expressief portret. De recruiter is benaderbaar en moet zorgen dat zijn/haar organisatie opvalt. De vele kleuren geven ook de hectiek en de diversiteit van het vak goed weer.

Grootste transitie recruitment: van vacature vuller naar analist

Het beeld van de recruiter in 2020 werd gevisualiseerd in vier creatieve foto’s, gemaakt door gemixte teams van alle deelnemers. Opvallend was dat hoe verschillend de deelnemende bedrijven ook waren, er snel eensgezindheid was over hoe de rol van recruiter gaat veranderen en wat altijd belangrijk zal blijven. De visie van deze toonaangevende bedrijven is dat ondanks alle ontwikkelingen veel hetzelfde blijft. De recruiter in 2020 is nog steeds sociaal, benaderbaar, kent zijn eigen bedrijf en heeft hart voor de mens. Recruiters hebben de drive om hun kandidaten echt te leren kennen. De verwachtingen zijn dat ze echter steeds dieper moeten graven om de ware persoon te leren kennen. Ze geloven erin dat de nieuwe mogelijkheden op het gebied van techniek hen hierbij gaan helpen. Kortom, de grootste transitie is een juist gebruik van data en digitalisering. Het wordt een uitdaging om te bepalen hoe je data goed inzet en hoe je jouw doelgroep target. De recruiter in 2020 weet hoe hij de diverse middelen kan gebruiken voor een optimaal resultaat.

Tip: Volg de marketeers!

Tot slot tipte Niels Broerse dat recruitment op veel gebieden een aantal jaar achterloopt op marketing om een specifieke doelgroep te bereiken. Kijk dus vaker met een marketingbril naar het wervingsvraagstuk, inventariseer waar de doelgroep zich mee bezig houdt en op welke kanalen zij zich bevinden. Grote kans dat je jouw doelgroep met succes bereikt! Hieronder nog de belangrijkste tips van Broerse om je als marketeer je vak te optimaliseren:
• Verplaats je in je doelgroep. Waar bevindt jouw doelgroep zich, wat vinden ze cool en inhoudelijk interessant? Kortom, hoe interesseer je hen voor jouw bedrijf?
• Voor de lastig te vervullen vacatures is tegenwoordig alleen het verspreiden van vacatures niet meer genoeg. Zet bijvoorbeeld branded content in en gebruik de juiste data om in aanraking met je doelgroep te komen. Zo wordt de zichtbaarheid en herkenbaarheid van jouw organisatie vergroot.
• Zichtbaar zijn op de juiste kanalen is essentieel om je doelgroep tot actie aan te zetten. Voor de IT doelgroep kan het dus bijvoorbeeld interessant zijn om een game te ontwikkelen. Wil je als organisatie je positioneren als aantrekkelijke werkgever voor vrouwen, denk onder andere aan een Google en een Social Media campagne gericht alleen op deze doelgroep.

Ben je op zoek naar een vernieuwend programma-onderdeel voor jouw recruitment-activiteiten? Bel of mail onze recruitmentspecialist Sheila Verdegaal voor meer informatie.

Klaar voor transitie met AimAtArt en Theory U

“We kunnen onze problemen niet oplossen met dezelfde denkwijze die deze problemen deed ontstaan” merkte Einstein ooit op. Maar hoe zorg je voor zo’n nieuw denkkader? Theory U is daar een welbekende methode voor. De methode werd in 2000 weer actueel door onderzoek van Otto Scharmer. Bij leren en veranderen, kijken we veelal naar het verleden om van daaruit nieuwe stappen te maken. Theory U is juist gericht op de toekomst: hoe kunnen we anticiperen op hoe de toekomst zich aandient? De methode gaat uit van verschillende fases om open te staan voor die nieuwe toekomst. AimAtArt zet transitie in gang door een andere denkwijze te stimuleren aan de hand van de stappen van Theory U.

Stap 1: afstand nemen en bewustworden

De eerste stap is bewustwording realiseren over de status quo. Deze fase wordt veel overgeslagen, maar is essentieel als je mensen mee wilt krijgen in een verandering. AimAtArt brengt het gesprek over de huidige stand van zaken op gang door middel van Eye-Opener, een vernieuwende gespreksmethode. Door de huidige situatie vanuit kunstwerken te bekijken, neem je afstand en creëer je een ander perspectief. Dit zorgt voor bewustwording en nieuwe inzichten. Met dit programma krijg je de hot-topcis van de organisatie goed boven tafel.
AimAtArt hielp bijvoorbeeld de Dienst Verslag & Redactie van de Tweede Kamer hierbij. De dienst kampte met de vraag: Hoe krijgen we onze mensen, die al jarenlang op dezelfde manier werken, bereid om mee te gaan in het digitale tijdperk? Door deze verandering van perspectief is het gesprek over de toekomst geopend, is de weerstand verminderd en is zelfs motivatie gecreëerd voor een nieuwe manier van werken.

Stap 2: inspiratie en creëren

Na bewustwording en het scheppen van ruimte volgt de tweede stap. Hierin staat het opdoen van inspiratie om nieuwe ideeën en concepten te ontwikkelen centraal. AimAtArt helpt bij dit proces met onze Spiral Thinking sessies. Spiral Thinking tovert business professionals even om tot echte kunstenaars. In deze energieke programma’s worden creatieve en conceptuele denkmethodes toegepast op de output van de Eye-Opener of eigen cases. De sessie breekt vaste denkkaders open, stimuleert de creativiteit en werkt stapsgewijs naar nieuwe ideeën toe.

Stap 3: concretiseren en implementeren

Tot slot staat het concretiseren en implementeren centraal. AimAtArt kan ook in deze laatste fase veel betekenen met een In the Picture programma. In dit interactieve fotografie-programma worden visuele actieplannen en doelstellingen gemaakt. Een goed voorbeeld van deze methode is het integratietraject voor het Projectmanagement Bureau van de gemeente Amsterdam. Binnen de gemeente Amsterdam werden er acht divisies samengevoegd tot één centrale organisatie. AimAtArt werd ingeschakeld om 400 medewerkers enthousiast te maken voor deze ingrijpende reorganisatie. Met In the Picture visualiseerden de werknemers de nieuwe professionele uitgangspunten. Visualiseren leidt tot concretiseren en de zelfgemaakte beelden dienen als blijvende stimulans. De beelden werden geïntegreerd in het kantoor, volledige muren zijn behangen met de eigengemaakte foto’s van hoe de organisatie wil werken.

AimAtArt en Theory U

De werkwijze van Theory U in deze drie stappen sluit perfect aan bij AimAtArt. Wij hebben de theorie gebruikt voor de ontwikkeling van onze eigen unieke methode, die organisaties in staat stelt open te staan voor vernieuwing en verandering. De toekomst komt zo binnen handbereik!

Lees hier meer over onze werkwijze.

Toonaangevende bedrijven aan het woord over werken in de toekomst

HR-managers van toonaangevende bedrijven gaan met elkaar in gesprek over de toekomst aan de hand van kunst op de internationale kunstmanifestatie Hacking Habitat. In de voormalige gevangenis in Utrecht aan het Wolvenplein schijnen 80 kunstenaars een licht op de rol van technologie in ons leven. Technologie is daarin prominent aanwezig: mensen worden geregistreerd, geregisseerd en aangestuurd. HR-managers van Eneco, DPA Benkis, SHV, PricewaterhouseCoopers, TIAS, SNS en ABN AMRO gaan aan de hand van een aantal kunstwerken in gesprek over hoe ze de toekomst kunnen en willen vormgeven binnen hun organisatie tijdens een Masterclass van AimAtArt.

Data is de toekomst
In ‘The Nemesis Machine’, verzamelt Stanza het dataverkeer in London en reflecteert het tot een ‘data-city’. In het bedrijfsleven spelen de ontwikkelingen op het gebied van big data en digitalisering ook een grote rol. Deze thema’s roepen veel vragen en angst op bij de deelnemers, maar er worden er ook veel mogelijkheden gezien. In de nabije toekomst worden andere vaardigheden belangrijk. Niet het hebben van kennis maar het stellen van de juiste vragen is leidend. Zo wordt er genoemd dat bedrijven meer gaan inzetten op data analisten. In de HR beroepspraktijk wordt er echter kritisch naar het gebruik van data gekeken. Hoewel het mogelijk is om data te gebruiken om iemands loopbaan te voorspellen, zijn er te veel externe factoren die een rol spelen iemands ontwikkeling. De HR-managers zien geen heil in het matchen op basis van data. Vertrouwen is namelijk essentieel bij het maken van een juiste match.

Stanza, ‘The Nemesis Machine’, 2015Toonaangevende bedrijven gaan het gesprek aan op Hacking Habitat Stanza, ‘The Nemesis Machine’, 2015

De veranderende werkplek
De documentaire van Harun Farocki laat zien dat de werkvloer zelf ook onderhevig is aan ontwikkelingen en trends. Zo zorgen in sommige bedrijven flexwerkplekken voor een dynamische sfeer: “Ik vind flexwerken fantastisch!” Terwijl in andere bedrijven een huiselijke werkplek juist belangrijk wordt gevonden. De documentaire laat de wereld van consultants zien: hoogdravende woorden en prachtige concepten. Communicatie is een thema dat door alle deelnemende bedrijven wordt herkend: mensen zijn steeds beter in staat om door een opgeblazen communicatie bolwerk heen te prikken. Sommige bedrijven vragen zich daarom af: “Welke communicatiemiddelen kunnen we inzetten om onze doelgroep in de toekomst te bereiken en welk taalgebruik past hierbij?”

Verandering vanuit de rechter hersenhelft
Het opzoeken van grenzen zie je vaak terug in de hedendaagse kunst, zo ook in het werk van de Nederlandse Jeroen Jongeleen. Zijn alternatieve kijk op het alledaagse is in staat de rechter hersenhelft te prikkelen. Iedereen is het roerend met elkaar eens: de rechter hersenhelft dient meer ingezet te worden. Ze zien mogelijkheden voor thema’s als klantbeleving en het grote plaatje in beeld brengen, maar juist ook voor interne communicatie. Bijvoorbeeld door visueel te communiceren in plaats van met slides vol statistieken. De HR managers herkennen dat de jongere generatie binnen het bedrijf gemakkelijker mee gaat in deze nieuwe presentatiewijze. Maar: “Hoe hoger in de boom, hoe meer gericht op feiten”. Hoe krijg je dus ook het bestuur zo ver om hun visie en strategie op een visuele manier over te brengen? Onder andere door het laten zien van best practices of kies eens voor een meer filosofische coach voor de Raad van Bestuur in plaats van de geijkte consultant.

Door het gesprek aan de hand van kunst, worden mensen zich bewust van de diverse invloeden op de dagelijkse gang van zaken. Door vanuit de rechter hersenhelft te denken, wordt men zich bewust van patronen. Dit is zeker gelukt tijdens deze Masterclass van AimAtArt: “Mooie methode om het denkkader op te rekken.” en “In vind het ook mooi om dit gesprek met andere mensen te voeren, want het verruimt je blik en je wordt op andere gedachten gebracht.” Laat je niet leiden door de technologische ontwikkelen maar wees een koploper!

Zelf een koploper worden? Neem dan contact op met ons op!

Dit artikel is geschreven door Daphne Prochowski

creatief klimaat

Een creatief klimaat: inside-the-box

Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse organisaties creativiteit als belangrijkste factor voor zakelijk succes beschouwen. Succesvolle bedrijven zijn vernieuwend en onderscheiden zich van hun omgeving en concurrent. Het internet staat vol met tips om creativiteit en innovatie te stimuleren “Denk out-of-the-box!” is het credo. Maar hoe kun je als bedrijf de juiste omstandigheden creëren voor creatief en innovatief werk en wanneer is het verstandig om juist niet creatief te handelen?

Inside-the-box denken

Creativiteit en innovatie leiden tot nieuwe manieren om effectiever te werken; een betere oplossing, een snellere oplossing of een kleinere oplossing. Vaak wordt gedacht dat wanneer een bedrijf de nadruk legt op de status quo, risico’s ontwijkt en veel kritiek uit op nieuwe ideeën, dit een obstakel kan vormen voor creativiteit. Waar men echter niet zo snel aan denkt is dat structuur ook ingezet kan worden voor het stimuleren van creativiteit. Dr Chris Bilton, expert op het gebied van creativiteit en innovatie, introduceert de term ‘uncreativity’. Hij stelt dat bedrijven te veel streven naar nieuwtjes en gadgets, ten koste van een inhoudelijk goed product. Om nieuwe ideeën in de praktijk te implementeren, is er een balans nodig tussen creativiteit en niet-creativiteit. Door de uitkomsten van een creatief proces kritisch te bevragen en te reflecteren op nieuwe ideeën, kan de kwaliteit van het idee worden getest en ontstaat er een creatief klimaat.

Creatieve klimaatverandering

Wat kun je doen om een creatief klimaat te stimuleren? Een creatieve klimaatverandering wordt bewerkstelligd door niet tegen de planten te zeggen dat ze moeten groeien maar door te zorgen dat de bodem vitaal is, zodat de planten de mogelijkheid krijgen zich te ontwikkelen. De kernvoorwaarden voor een creatieve cultuur in een vitale bodem zijn: het zoeken naar mogelijkheden, openstaan voor je omgeving, nieuwsgierig zijn, lef hebben, experimenteren, gericht zijn op de toekomst en de zaken positief benaderen. In een effectief klimaat zijn mensen niet alleen creatief, maar voelen zij zich ook gemotiveerd om nieuwe ideeën te ontwikkelen tot waardevolle bijdragen aan het succes van het gehele bedrijf. Juist door middel van structuur kan creativiteit naar een hoger niveau getild worden.

Probeer het ook

Een manier om structuur in te zetten voor het stimuleren van creativiteit is de methode van de zes denkhoeden. Het denkproces wordt opgesplitst in denkrollen die worden gesymboliseerd door zes verschillend gekleurde hoeden. Door met een heel team elke denkhoed één voor één af te gaan, kan een uitdaging vanuit verschillende perspectieven worden benaderd:

– De witte denkhoed: neutraliteit en objectiviteit zijn belangrijk, let op feiten en cijfers
– De rode denkhoed: de emotionele en intuïtieve kant zijn het aandachtspunt
– De groene denkhoed: overvloedige groei kun je bereiken met creativiteit, gooi de grenzen open
– De gele denkhoed: bekijk ook de zonnige kant, wat zijn de positieve punten?
– De zwarte denkhoed: benader de uitdaging voorzichtig, wat zijn de zwakke punten?
– De blauwe denkhoed: neem een koel en verheven perspectief in, hoe organiseren we het denkproces en hoe kunnen we de resultaten van de verschillende hoeden gebruiken?

Door de juiste vragen te stellen kunnen en zowel creatief als niet-creatief te werken kunnen nieuwe ideeën ontstaan of oude ideeën worden bevestigd. Iets wat we in onze AimAtArt programma’s ook doen.

Dit artikel is geschreven door Daphne Prochowski
illustratie door Bram Dirven

Karel Appel. Mensen, vogels en zonnen.

Creativiteit ontwikkelen: Iedereen kunstenaar

De welbekende uitspraak ‘dat kan mijn kleine zusje ook’ over moderne kunst stipt haarfijn aan dat niet elk persoon gewapend met kwast en schilderdoek een kunstenaar genoemd wordt. Ons huidige idee van wat iemand tot een kunstenaar maakt is gebaseerd op conventies: een kunstenaar heeft een kunstopleiding gevolgd, exposeert in galeries en musea en is een creatief genie. Creativiteit ontstaat echter ook uit het durven breken met conventies. Hoe kun je je eigen creativiteit ontwikkelen door te kijken naar de outsiders, de misfits en de mensen die hun eigen plan trokken in de kunstwereld?

Bron van inspiratie

Al sinds de middeleeuwen is een opleiding bepalend voor erkenning van het kunstenaarschap. Pas aan het einde van de negentiende eeuw werd er voor het eerst licht geschenen op kunstenaars die niet uit die traditie van geschoolde artiesten voortkwamen. Deze oningewijde leken met hun afwijkende blik waren een bron van inspiratie voor de academisch getrainde kunstenaars. Tegenwoordig duiden we dit aan als Outsider Art: kunst die gemaakt wordt door mensen die buiten het professionele kunstcircuit opereren. De outsiders houden zich niet bezig met het voeren van competitie, bejubeld worden of zichzelf promoten. Zij werken vanuit een authentieke creatieve impuls en doen het voor zichzelf. Beroemde kunstenaars als Dalí, Picasso en Appel keken voornamelijk naar kinderen of mensen met psychische stoornissen, omdat zij – zo zou het – niet beïnvloed zijn door de culturele en kunstzinnige traditie.

Innerlijke kunstenaar

Met Outsider Art wordt dus eigenlijk ‘lekenkunst’ bedoeld. Iedereen kan kunst maken, ongeacht achtergrond of opleiding, ook je kleine zusje. Kort genomen gaat het er bij deze kunstbeweging vooral om dat je je niet laat leiden door de culturele traditie waaruit jij voortkomt, maar je luistert naar je innerlijke kunstenaar en deze zo authentiek en puur mogelijk laat spreken. Outsider Art kan een goed uitgangspunt zijn voor het opdoen van inspiratie en het ontwikkelen van je eigen talenten. Door middel van het maken van tekeningen, schilderijen, collages, foto’s noem maar op, geef je tevens uiting aan emoties. In dat opzicht is wat een outsider kunstenaar niet heel veel anders dan wat jij en ik doen. De werken zijn tenslotte gemaakt door mensen die uiting wilden geven aan gevoelens en emoties. Dat willen uiten, is iets waar iedereen wel eens behoefte aan heeft.

Creativiteit ontwikkelen

Dit is ook wat wij van AimAtArt proberen aan te wakkeren bij onze cursisten en volgers: het volgen van je creatieve intuïtie. Het gaat er namelijk om dat je je uit, niet om de schoonheid of waardering ervan. Iedereen is in staat zijn creativiteit te ontwikkelen. Iedereen kan een kunstenaar zijn.

Laat je inspireren door Outsider Art! Neem een kijkje in het onlangs geopende Outsider Art Museum in Amsterdam, een samenwerking van de Hermitage, zorginstelling Cordaan en het Dolhuys in Haarlem.

Dit artikel is geschreven door Jet Nugter en Daphne Prochowski.

www.markbischof.com

Laat je verbazen door kinetische kunst

De kop van 2016 is er officieel af. Waar januari kan aanvoelen als een lange, hectische maand
waarin veel tijd wordt besteed aan nieuwjaarsborrels en goede voornemens, is februari juist een
korte maar rustige maand. Het is daarom belangrijk dat je nu je focus hervindt en ook je aandacht
gaat richten op de kleine dingen. Wees je daarom bewust van het moment en sta open voor dat
wat om je heen gebeurt. Een manier om deze vaardigheden te trainen is door je te laten inspireren
door bewegingskunst. Deze kunstvorm vergroot namelijk je alertheid en je focus: cruciale
eigenschappen waar je hele jaar profijt van hebt. AimAtArt wil je daarom kennis laten maken met
kinetische kunst: dé ideale kunstvorm ter bevordering van je verbazing.

Beweging in de kunst

Hoewel kinetische kunst je wellicht nog niet zoveel zegt, is het visualiseren van bewegingen in de
schilder- en beeldhouwkunst sinds de opkomst van het Italiaanse futurisme niet meer weg te denken
uit de kunstwereld. Een van de futuristisch boegbeelden was Giacomo Balla (1871-1958). In 1912
legde Bella voor het eerst beweging vast in het inmiddels zeer geroemde schilderij ‘Hond aan de lijn’.
Dit beeld toont de beweging van de voeten van een vrouw, een hondenlijn en de poten en staart van
een hond. Balla gebruikte deze krachtige en herhalende vormen om energie en vooruitgang te
verbeelden. Vanaf het eerste moment dat je het werk aanschouwt, zal je geïntegreerd blijven door
deze voortdurende voortgang van bewegingen.

none

Giacomo Balla, ‘Hond aan de lijn’, 1912

Kunstenaars kiezen er vaak voor om beweging in hun beeld te verwerken. Het maakt het beeld
immers spannend om naar te kijken. De meeste intrige ontstaat echter dankzij kinetische kunst.
Dit is een kunstvorm waarbij beweging een nog grotere rol speelt. Vaak gaat het om grote installaties
die ofwel zelf kunnen bewegen ofwel beweging vertonen. De Nederlandse kinetische kunstenaar
Mark Bischof staat bekend om zijn zeer geavanceerde ‘knikkerbanen’. Bischof werkte maar liefst zes
jaar aan de installatie ‘The Invention’. Een handmatige aandrijving zorgt ervoor dat glazen knikkers
gaan rollen en een ingenieus parcours gaan volgen zodat uiteindelijk een theekopje kan worden
ingeschonken. Krijg je niet direct een beeld bij deze beschrijving? Bekijk dan dit fragment ter
illustratie want beeld zegt in dit geval meer dan duizend woorden.

Visualiseren maakt concreet

Beelden helpen je ook grip te krijgen op de verandering. Het onduidelijke doel kan door middel
van visualisatie concreet worden gemaakt. De onbekende toekomst wordt letterlijk en figuurlijk
zichtbaar.Visualisatie is de vaardigheid om situaties in te beelden en deze situaties ook als beelden
te zien in je gedachten. Visualisatie beïnvloedt sterk of bepaalde ambities wel of niet uitkomen.
Dit heeft te maken met het feit dat visualisatie ten eerste je gedrag verandert en ten tweede als
energie wordt opgepikt door mensen om je heen.

De rollende knikkers zorgen ervoor dat een statische installatie ontzettend intrigerend wordt.
Vanaf het moment dat je de eerste rollende knikker in het vizier krijgt, word je getriggerd deze
voortdurend te blijven volgen. Onze hersenen reageren zeer alert op veranderingen in ons
blikveld. Als er plotseling een knikker gaat rollen, focussen we onszelf direct op die beweging.
Als er vervolgens twee knikkers gaan rollen moet je razendsnel je focus verplaatsen van de ene
naar de andere beweging om ze beiden te kunnen blijven volgen. Als toeschouwer word je
verrast en vraag je jezelf direct af in welke richting de knikker zijn weg zal vervolgen.
Het verrassingseffect wordt nog groter als de knikker even volledig verdwijnt en je niet precies
weet waar en wanneer de knikker weer tevoorschijn zal komen. Deze bewegingsverrassing is
niet alleen leuk maar ook ontzettend nuttig. Het maakt je namelijk een actieve en alerte
waarnemer. Juist hier ligt de kracht van het kijken naar kinetische kunst.

none

Mark Bischof, ‘The Invention’, 1990-1996. Foto: Hugo Rompa

Belang van verbazing

Voor het bedrijfsleven zijn actieve en alerte waarnemers essentieel. Cruciaal is dat de hersenen door
een verrassende beweging worden gestimuleerd om de dagelijkse gedachten te vervangen door
nieuwe fascinaties. De focus dient door een onverwachte beweging in een split second op een ander
aspect te worden gelegd. Hierdoor ga je nieuwe dingen zien.

Ga daarom eens op zoek naar beweging in je dagelijkse werkomgeving. Kan je een bepaald patroon
herkennen in de manier waarop mensen zich in een massa bewegen? Lopen je collega’s allemaal in
eenzelfde patroon door de kantine? Door jezelf dergelijke vragen te stellen kijk je met andere ogen
naar iets dat inmiddels vanzelfsprekend is geworden. Kies bij je eerstvolgende ritje met de tram ook
eens voor een zitplaats waardoor je achteruit rijdt. Ga eens na of je dingen ziet die je nog niet eerder
zijn opgevallen. Krijg je door je afwijkende perspectief nieuwe ideeën?

Mocht je volledig in de ban zijn geraakt door de kinetische kunstwerken van Bischof, dan is het ook
mogelijk de werken in zijn atelier in Amsterdam met eigen ogen te aanschouwen. Maar waar je ook
door verbaast wilt worden, onthoud dat juist op de momenten dat je het niet verwacht, je het meest
wordt verrast.

Dit artikel is geschreven door Laura Heesbeen.

Matthijs Baas (UvA) over creativiteit op de werkvloer

AimAtArt werkt intensief samen met Matthijs Baas, universitair docent arbeids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. We spraken met Matthijs over creativiteit bij professionele organisaties, medewerkers motiveren, persoonlijke ontwikkeling en onze samenwerking.

Waarin zie jij de meerwaarde van AimAtArt voor bedrijven?

Het is moeilijk om creativiteit en de manieren om creativiteit op te roepen tastbaar te maken. Dit weet AimAtArt aan de hand van kunst goed te doen. Bovendien is betekenisgeving bij werknemers belangrijk, zeker bij organisatieveranderingen – ook hierin voorziet AimAtArt aan de hand van slim gekozen kunstprojecten. Het is duidelijk dat organisaties als het op het creativiteit en betekenisgeving aankomt veel van kunstenaars kunnen leren. AimAtArt weet op slimme wijze de brug tussen kunst en organisaties te slaan.

Op welke manier vullen jullie elkaar aan?

Waar AimAtArt een brug slaat tussen kunst en organisaties en tastbare handvatten biedt voor creativiteit en betekenisgeving, kan ik als creativiteitsonderzoeker wetenschappelijke inzichten en onderbouwing bieden.

En dan nog over jouw expertise. Jij weet alles van creativiteit in organisaties, wat is de bekendste misvatting?

Wat mij betreft de misvatting dat er een simpele manier is om creatief te worden. Creatief word je niet door lui achterover te hangen en te wachten op een moment van inspiratie. Creatieve ideeën komen door hard werken. Echt creatieve ideeën komen pas waar anderen ophouden. En omdat kennis en expertise de bouwstenen voor creativiteit zijn, zul je je expertise, kennis en vaardigheden moeten blijven verdiepen en verruimen. Creativiteit krijg je niet voor niks.

Welke trends zie jij opkomen op het gebied van creativiteit?

Succesvolle innovaties beginnen bij het bedenken van creatieve ideeën, maar dit is slechts het begin. Juist bij de implementatie van vernieuwende ideeën is veel te winnen: weerstand doorbreken, draagvlak creëren, ideeën testen en vervolmaken voor ze in praktijk worden gebracht. Op deze vlakken zie ik veel mogelijkheden om winst te boeken.
Omdat creativiteit baat heeft bij verschillende perspectieven wordt het steeds belangrijker om bruggen te slaan tussen mensen, disciplines en organisaties. Er komen steeds nieuwe en spannende manieren om dit te bewerkstelligen op. Zoals Tesla, de autofabrikant die het openstellen van eigen kennis belangrijker vindt dan het beschermen ervan.


En als laatste vraag, wat zijn jouw 3 tips voor een creatieve start van het jaar?

* Blijf jezelf en anderen verrassen en zoek actief naar nieuwe perspectieven
* Doe wat je leuk vindt en laat je leiden door positieve stimulans
* Train je mindfulnessvaardigheden door te gaan mediteren

Bekijk de rest van het diverse en innovatieve team van AimAtArt.

Visualisatie

Hoe breng je medewerkers in beweging? Gebruik plaatjes!

Een organisatieverandering is complex en uitdagend. Niet voor niets slaagt slechts 30% van de organisatieveranderingen. Onzekerheid is de grote boosdoener. Einddoel en proces zijn vaak onduidelijk, en dat veroorzaakt onzekerheid en angst. Eén van de moeilijkste aspecten is dan ook om medewerkers te motiveren om bij te dragen aan de beoogde verandering. Een makkelijk en zeer effectief hulpmiddel om helderheid te creëren is visualisatie.

Emotie drijft verandering

In een organisatieverandering spelen emoties een essentiële rol. Beelden communiceren op een ander niveau, ze zijn emotioneel rijker dan woorden. Het is dan ook effectief om met beelden te werken. We leven in een beeldcultuur en zijn gewend om beelden ‘te lezen’. Voor de lunch zien we meer beelden dan iemand in de 18de eeuw in zijn hele leven zag.

Wat doen emoticons in ons dagelijkse werk?

Emoticons: een mooi voorbeeld van hoe beelden zijn geladen met emoties. Zo laat een onderzoek uit 2008 zien dat er een verband bestaat tussen het gebruik van positieve emoticons en gevoelens van vreugde. En volgens een recente studie reageren onze hersenen hetzelfde op een emoticon als op een werkelijke frons of lach. Door beelden te gebruiken spreek je mensen op hun emotie aan in plaats van hun ratio.

Visualiseren maakt concreet

Beelden helpen je ook grip te krijgen op de verandering. Het onduidelijke doel kan door middel van visualisatie concreet worden gemaakt. De onbekende toekomst wordt letterlijk en figuurlijk zichtbaar.
Visualisatie is de vaardigheid om situaties in te beelden en deze situaties ook als beelden te zien in je gedachten. Visualisatie beïnvloedt sterk of bepaalde ambities wel of niet uitkomen. Dit heeft te maken met het feit dat visualisatie ten eerste je gedrag verandert en ten tweede als energie wordt opgepikt door mensen om je heen.

In de toekomst kijken met afbeeldingen

Visualisatie is een geschikt hulpmiddel om organisatieverandering in gang te zetten. Om het eindresultaat van de verandering te verbeelden, is het de truc om je echt in te leven in het doel. Hoe ziet het kantoor eruit? Wat zijn mijn werkzaamheden? Met wie werk ik samen? En hoe voel ik me daarbij? Door bij deze wezenlijke vragen beelden te creëren, ontstaat inzicht in die toekomst. Hierdoor wordt het einddoel helder en ontstaat focus.

Visualisatie veel gebruikt in topsport

Deze methodiek wordt daarom veel gebruikt in de topsport. Studies bewijzen dat visualisatie de prestaties van sporters verbetert, onder andere door een verhoogde motivatie en betere coördinatie en concentratie. Daarnaast helpt het angst en stress te verminderen. Visualisatie helpt sporters om het gewoon te doen. En met succes.

Proces in beeld

Naast dat het inbeelden van het einddoel helpt om het doel te bereiken. Is het ook raadzaam om het proces er naar toe te visualiseren. Hoe komen we bij ons doel? Welke stappen nemen we en hoe zien die eruit? Welke taken heb ik en wie helpt me daarbij? Welke uitdagingen komen we tegen en hoe gaan we daar mee om? Door ook aandacht aan het proces te besteden, vergemakkelijk je mensen om een actieve bijdrage te leveren. Het biedt handvatten om met kleine stapjes te starten, waardoor de implementatie realistisch wordt.

Communiceren via beelden

Wij raden je daarnaast ook sterk aan om het visualiseren niet alleen in je hoofd te doen, maar deze beelden ook daadwerkelijk te maken. Zo worden de beelden nog concreter en fungeert het beeld als startpunt om het gesprek te voeren. Daarnaast hebben de eigengemaakte beelden een motiverende en activerende rol. Door de beelden van jullie doelen en ambities op kantoor op te hangen, word je steeds weer geactiveerd om hier aan te werken.

Effectieve methode bij veranderingen

Kortom, visualiseren is een gemakkelijk maar zeer effectief middel om mensen in beweging te brengen. Benieuwd hoe AimAtArt dit proces faciliteert? Bekijk hoe wij het bestuur van Menzis hebben geholpen om hun visie te communiceren en te bespreken met de stakeholders. Een ander treffend voorbeeld is ons integratietraject voor het Projectmanagementbureau van de gemeente Amsterdam. Met dit traject zijn de professionele uitgangspunten door alle medewerkers visueel gemaakt. De beelden zijn opgenomen in het kantoor, waardoor ze steeds opnieuw de medewerkers bewustmaken van de uitgangspunten.

Dit artikel is geschreven door Emily de Valk.

Professionele en creatieve sector kunnen van elkaar leren

Creativiteit stimuleren: creatieve en professionele sector kunnen

Combined Creatives is een bedrijf dat in 2013 werd opgericht door Vincent van Kekerix, Bektash van Bruinessen en Dominique Vleeshouwers. Anno 2015 is Combined Creatives uitgegroeid tot een drieledig platform: creatieve projecten bedenken en produceren, een boekingsplatform bieden aan zowel artiesten als afnemers van cultuur, en zelfstandige creatieven helpen bij hun boekhouding. Het bedrijf brengt zo de professionele en creatieve sector samen in een full-service dienstenpakket. AimAtArt ging in gesprek met Van Kekerix om zijn visie te horen over hoe deze twee sectoren zich tot elkaar verhouden en wat zij van elkaar kunnen leren.

Creatief vs Professioneel

Volgens Van Kekerix zijn er een aantal typerende kenmerken die creatievelingen en professionals van elkaar onderscheidt. “Creatievelingen zijn passievol, hun werk is om te doen wat zij voelen. Het is een andere benaderingswijze dan in het professionele veld, dat vaak faciliterend te werk gaat. Het werken vanuit passie is ook wat de creatieve sector soms lastig maakt. Alles wordt persoonlijk opgevat”. Volgens Van Kekerix denkt het bedrijfsleven te veel na over wat iets in materiele zin kan opleveren, in plaats van of iets immaterieel van toegevoegde waarde kan zijn. “Het gesprek blijft droog, oppervlakkig en abstract als het alleen maar over opbrengst en rendement blijft gaan. Het komt op mij vaak wat gevoelloos over als het alleen maar over financieel resultaat lijkt te gaan. Het gaat er toch om dat je mooie dingen met leuke mensen maakt? Ik ben er van overtuigd dat dat ook iets op kan leveren”. Daarnaast ziet Van Kekerix nog een groot verschil: het culturele werkveld is veel internationaler. “Cultuur is per definitie een universele taal”.

Een les, twee sectoren

“Eigenlijk is de meest inspirerende les die ik heb geleerd op beide velden toepasbaar”. Hans van Beers, voormalig directeur van onder andere het Rotterdams Philharmonisch Orkest, de VPRO en het Conservatorium van Amsterdam, legde Van Kekerix uit wat van belang was bij het leiding geven in organisaties. “Hij vertelde mij dat ik een hechte band moet hebben met mijn team, maar tegelijkertijd ook harde besluiten moet kunnen nemen. Als leidinggevende ben je een passant. Je bent er maar even, maar dat moet niet zo voelen voor anderen. Afstand is noodzakelijk, maar het moet niet voelbaar zijn”. Dit principe was voor Van Kekerix een goed handvat dat hij zowel als leidinggevende in de creatieve als in de professionele sector heeft kunnen toepassen.

Van elkaar leren

Er zijn ook lessen die creatieven en professionals van elkaar kunnen leren, vindt Van Kekerix. “In de creatieve hoek wordt gedacht zonder beperkingen. Commerciële bedrijven denken meer in processen, en durven dit niet los te laten. Tussen die twee uitersten zit een mooie middenweg, waarin ze elkaar zouden kunnen vinden”. Bij commerciële bedrijven mist soms gevoel vindt Van Kekerix. “Er wordt vanuit een taak gedacht in plaats van een gevoel. In de creatieve sector gaat dit precies andersom”. Daar tegenover stelt Van Kekerix dat de culturele sector meer marktgericht moet gaan denken. “Hoe bedien je een markt? De creatieve sector zou kunnen leren van die realiteitszin van professionals”. Experiment blijft daarbij voor Van Kekerix erg belangrijk: “Dat helpt om in beweging te blijven, om je te blijven ontwikkelen”.

Ingrediënten voor creativiteit

Met Combined Creatives probeert Van Kekerix randvoorwaarden te scheppen waarbinnen creativiteit tot bloei kan komen. “Mensen die creatief zijn moeten de ruimte krijgen dat te doen. Je moet de rompslomp rond hen wegnemen, zodat zij inhoudelijk kunnen doen wat ze willen. Je moet jezelf rust gunnen om kwartjes te laten vallen”. Volgens Van Kekerix is er een onderscheid tussen mensen die maken en mensen die het faciliteren. “Ook die faciliterende partij moet creatief zijn. Je moet mee kunnen denken over wat werkt. Die rust en die ruimte gunnen wij. We willen niet dat artiesten gaan denken in beperkingen. We delen in hun zorgen”. Van Kekerix stelt dat voor de professionele sector hetzelfde geldt. “Creativiteit stimuleren gaat niet als je in beperkingen denkt.”

Een mooie afsluitende gedachte. Van Kekerix laat zien dat professionaliteit en creativiteit elkaar versterken. Een gedachte die AimAtart nadrukkelijk onderstreept.

Dit artikel is geschreven door Jet Nugter en Emily de Valk.