Diversiteit en Saamhorigheid

Een lesje in diversiteit en saamhorigheid

Kunst en diversiteit
Diversiteit is een veelbesproken en belangrijk onderwerp. Uit bijna alle gesprekken met klanten in 2018 kwam ‘diversity’ als thema naar voren. Voor veel organisaties is een gemeenschappelijke identiteit net zo belangrijk als het benutten van ieders kwaliteiten en eigenschappen. Kunstenares Raquelle van Haver is ook helemaal in dit onderwerp gedoken. Van Haver reisde de hele wereld over en beleefde verschillende culturen en gewoonten. Daar kwam de bijzondere tentoonstelling ‘Spirits of the Soil’ uit voort. Het bezoeken van de tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam is een mooi startpunt voor een nieuwe kijk op het thema diversity.

‘We do not sleep as we parade through the night’
We leggen de focus op het allergrootste werk dat er te zien is: ‘We do not sleep as we parade through the night’. De titel zegt het al, dit werk is een feestje om naar te kijken. Het bedekt bijna een hele muur in het museum en er zijn zo’n 20 figuren op te zien. Ze zitten rondom een lange tafel te eten, te lachen en muziek te maken. Kortom: ze zijn met elkaar verbonden. Vanwege de compositie lijkt het te verwijzen naar een ander eeuwenoud en beroemd werk waarin figuren rondom een lange tafel zitten: Het Laatste Avondmaal van Leonardo Da Vinci. Wat ook opvalt, is de techniek waarmee het is gemaakt. Dikke lagen verf zijn over elkaar heen geschilderd. Het werk is wel 22 cm dik en daardoor heeft het bijna een sculpturaal effect. Je hebt als toeschouwer en sterke neiging om het aan te raken, en veel mensen blijven er een langere tijd voor stilstaan.

Diversiteit en saamhorigheid

 

Diversiteit en saamhorigheid

 


Verbindende factoren

Van Haver baseerde dit enorme werk op haar ervaringen in Amsterdamse wijk De Bijlmer en haar reizen in Afrika en Zuid-Amerika. Ze verbleef o.a. in Zimbabwe, Columbia, Nigeria en Cuba. Ze focust zich op buurten met een slecht imago waarin mensen met allerlei verschillende nationaliteiten, achtergronden en verhalen wonen. Tijdens haar reizen praat ze met deze mensen, leert hun cultuur en gewoontes kennen en maakt foto’s. Deze foto’s worden later gebruikt als inspiratiebron voor de figuren in haar schilderijen. Ook deze serie is dus gebaseerd op echte ervaringen en mensen. Binnen al deze verschillende culturen ontdekte Van Haver dezelfde verbindende factoren: samen eten, muziek maken en dansen. Dit zijn de momenten waarop mensen samen komen, met elkaar praten en lachen. Van Haver laat met de serie een nieuw verhaal met een mooie boodschap zien. Namelijk, niet het benadrukken van verschillen, maar juist de overeenkomsten tussen mensen over de hele wereld. De verbindende factoren worden uitgelicht. Dit zet aan tot denken, ga het eens bij jezelf na: ervaar je vooral overeenkomsten of verschillen tussen mensen?

Gemeenschapsgevoel
We kunnen iets van deze tentoonstelling leren. Want ook organisaties en bedrijven kunnen gezien worden als kleine ‘communities’. Het hebben van een gemeenschapsgevoel is daarin belangrijk. Dit zorgt voor een goede, veilige werksfeer waarin iedereen erbij hoort en waarin ieders eigen kwaliteiten naar voren kunnen komen. Zo ontstaat er een balans tussen een goede bedrijfscultuur en diversiteit. Bedenk eens hoe dat binnen jouw organisatie is. Welke factoren verbinden mensen? En wat draagt bij aan een gemeenschapsgevoel?

– De tentoonstelling ‘Spirits of the Soil’ is nog t/m 7 april 2019 te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam.
– Luister voor nog meer inspiratie en achtergrondinformatie aflevering 21 van de podcast Yous & Yay: New Emotions. Daarin interviewen zij Raquelle van Haver over haar visie en inspiratie voor deze tentoonstelling, zie https://www.vpro.nl/programmas/yous-yay.html

Credits afbeeldingen:
Foto 1: Raquelle van Haver, ‘We do not sleep as we parade through the night’, 2018. Foto van Gert Jan van Rooij (Stedelijk Museum site)
Foto 2: Detail. Foto gemaakt door AimAtArt

Mindfulness maakt creatiever

Mindful het nieuwe jaar in
Een jaarwisseling gaat vaak hand in hand met reflecties op het afgelopen jaar en goede voornemens voor het nieuwe jaar. Staat meer mindfulness ook op jouw 2019 lijstje? Mindfulness, ook wel ‘opmerkzaamheid’ of ‘aandachtig’ genoemd, is een woord wat we de afgelopen jaren vaak hebben zien langskomen. Maar wist jij dat mindfulness ook bijdraagt aan creativiteit? We lichten een leuke expositie uit om jouw mindfulness vaardigheden te trainen!

Waarom mindfulness?
Mindfulness is goed voor je. Het trainen van mindfulness leidt namelijk tot minder stress, effectievere communicatie, beter omgaan met conflicten en meer veerkracht. Mindful zijn is het bewust zijn van alle ‘prikkels’ die je op een specifiek moment ervaart. Met prikkels bedoelen we gedachten, gevoelens maar ook of je wel of niet lekker in je vel zit. Mindfulness wordt vaak ervaren als iets zweverigs. Om het beter te begrijpen helpt het om te weten uit welke vaardigheden mindfulness bestaat. De eerste vaardigheid is het creëren van bewustzijn. Dit is de basis van mindfulness. Hierna volgen het observeren en beschrijven van het moment. De laatste vaardigheid is het accepteren van de huidige situatie en hier geen oordeel over vormen. Dit laatste blijkt vaak de grootste uitdaging. Nu je, je bewust bent van wat mindfulness inhoudt, kunnen we beginnen met het trainen ervan!

Gebruik kunst om mindfulness trainen
Uit eerder onderzoek blijkt dat mindfulness bijdraagt aan creativiteit, in het bijzonder de observatievaardigheden. Het trainen van observatievaardigheden leidt dus tot meer creatieve inzichten. Het verdient daarom zeker een plekje op het lijstje goede voornemens voor 2019. Maar vergis je niet, mindfulness lijkt makkelijker dan het is. Om dit te trainen is het belangrijk om jezelf continu uit te dagen en jezelf eraan te herinneren om de tijd te nemen even om stil te staan. Wat is een effectieve manier om dit te doen? Waar neem je de tijd om bewust om je heen te kijken en gedachtes te laten varen? Tijdens een bezoek aan een museum natuurlijk.

Ervaar de mistige ruimtes van Ann Veronica Janssens
Een goede plek om je observatievaardigheden te trainen is Museum de Pont in Tilburg. Door licht, kleur en ruimte met elkaar te vermengen creëert Ann Veronica Janssens mistige ruimtes. Hierdoor ben je genoodzaakt om de ruimte om je heen te observeren terwijl je niet zeker bent van wat je precies ziet. Dit stelt ook het vermogen om in het hier en nu te zijn op de proef. Je hebt namelijk geen idee hoe de ruimte eruitziet en wie zich nog meer in de ruimte bevinden. En als je het kunstwerk ‘Gaufrettes’ goed in je opneemt, laat de kunstinstallatie je in verwondering achter door een bijna onzichtbare kleurverandering. De expositie is dus de perfecte plek om je mindfulness te trainen en je creativiteit te stimuleren! De magische installaties van Janssens zijn tot eind maart 2019 te bewonderen in de Pont in Tilburg. 

Beeld: Ann Veronica Janssens, Website De Pont

Het bezoeken van musea is een goede start om mindfulness te trainen. Hierna kan je dit ook meer binnen je privé en werkomgeving toepassen. Bijvoorbeeld op dit moment: wat observeer je nu om je heen? Daarbij is het belangrijk om geen oordeel te hebben over wat je ervaart. Moeilijker gezegd dan gedaan. Succes!

2019: 10 jaar AimAtArt – CreativiTijd

2019 is het jaar dat AimAtArt 10 jaar bestaat. In die 10 jaar hebben we ongelooflijk veel gezien en ontdekt. We hebben samengewerkt met bijna alle rollen in organisaties: directeuren, HR-managers, secretaresses, uitvoerders en leidinggevenden. Honderden bedrijven werkten het afgelopen decennium met ons aan hun creatief vermogen. Van bouwbedrijven tot banken, van ingenieurs tot IT en van offshore tot overheid. En na al die duizenden mensen die we hebben ontmoet, is ons een ding duidelijk geworden: de tijd is rijp voor creativiteit. Alleen ‘hebben’ we geen tijd. Daarom viert AimAtArt haar 10-jarig bestaan komend jaar met het thema: CreativiTijd.

Back to 2009
Even terugblikken naar de start van AimAtArt. Tijdens onze studie Kunstgeschiedenis ontdekten wij, Emily en Emilie, de vernieuwingskracht van kunstenaars. We leerden dat kunstenaars zich steeds weten te vernieuwen en zichzelf opnieuw uitvinden. We ervoeren dat kunst de blik verruimt en dat het wisselen van perspectief daardoor makkelijker gaat. Voor ons was het helemaal duidelijk: kunst is er niet alleen voor de liefhebber maar het heeft iedereen wat te bieden. Deze inzichten vormden het fundament van AimAtArt. In 2009 zaten we nog midden in de financiële crisis. Processen werden strakgetrokken en je moest vooral niet je hoofd boven het maaiveld uitsteken. Als bedrijven met de toekomst bezig waren, was het duurzaamheid. Creativiteit was iets voor erbij. Maar in de afgelopen 10 jaar is creativiteit gegroeid van ‘nice to have’ naar ‘need to have’.

10 jaar creativiteit
In die 10 jaar zagen we open gesprekken over de toekomst ontstaan. We zagen MT’s die inspiratie vonden om hun nieuwe visie over te brengen. We zagen collega’s begrip voor elkaars perspectief krijgen. We zagen mensen zich weer kind voelen en met plezier naar hun werk gaan. We zagen mensen successen behalen met hun nieuwe ideeën. We zagen mensen hard werken om tot nieuwe oplossingen te komen. We zagen mensen worstelen met een andere manier van denken. We zagen de kracht van beeld gebruikt worden om anderen te inspireren en te overtuigen. We zagen mensen afhaken en weer terugkomen. We zagen mensen die eindelijk thuiskwamen en hun creativiteit mochten gebruiken. Kortom, we zagen mensen zich openen, verbinden, ontdekken, vernieuwen en veranderen.

Tijd voor creativiteit
En tegelijkertijd zien we nu organisaties worstelen met vernieuwing en creativiteit. Hoe integreren we andere manieren van denken binnen de bestaande processen? Hoe krijgen we creatief denken tussen de oren van alle mensen? Hoe gieten we innovatie in een duidelijk proces? Hoe maken we creativiteit praktisch en toepasbaar? En vooral: hoe maken we tijd voor creativiteit? Tijd is de grote uitdaging. Ook dat zal weinigen verbazen. In onze onderzoeken naar innovatiecultuur komt werkdruk als één van de grootste hick-ups voor vernieuwing uit de bus. Door deze werkdruk zijn we geneigd om ons te richten op de korte termijn en de acties die vandaag urgent zijn. Het lukt ons nauwelijks om afstand te nemen, het juiste vraagstuk te bepalen en een ander perspectief te verkennen of iets nieuws te proberen. Tijdgebrek dus..

CreativiTijd
Creativiteit en tijd zijn aan elkaar gewaagd. Enerzijds helpt tijdsdruk om tot ideeën en oplossingen te komen. Anderzijds heeft creativiteit tijd nodig. Want creativiteit heeft reflectie nodig. Creativiteit heeft inspiratie nodig. Creativiteit heeft incubatietijd nodig. Creativiteit heeft nieuwe perspectieven nodig. Creativiteit heeft experiment nodig. Creativiteit heeft verdieping nodig. Kortom: CreativiTijd. In 2019 gaan we jou uitdagen om meer tijd te maken voor creatieve tijd. Diverse invalshoeken van CreativiTijd komen aan bod, van praktische tips tot verdiepende reflectie en toekomstperspectieven. De pijlers van AimAtArt – kunst en wetenschap – zijn hierin leidend. Kunst om jou uit te dagen om anders te kijken en je eigen creatief potentieel te vergroten. Wetenschap voor diepgaande kennis en het vertalen van de nieuwe inzichten naar de praktijk.

2019: wij wensen je veel creativiTijd!

Emily de Valk & Emilie Vermeer

Met een frisse blik 2019 in!

Er is alweer bijna een jaar voorbij en 2019 ligt op de loer. Tijd voor reflectie voor een frisse start! De komende vrije dagen bieden een uitgelezen kans om inspiratie op te doen voor het nieuwe jaar. Neem een stapje terug en probeer het grotere plaatje voor jou en je bedrijf te zien. Met een frisse blik kom je sneller tot nieuwe inzichten en innovatieve ideeën. En hoe zorg je daarvoor? Door erop uit te gaan en af te kijken bij kunstenaars. Zij laten je een ander perspectief zien en geven je een nieuwe kijk op de dingen. Om een stapje in de goede richting te zetten, hebben wij de leukste kersttips op een rijtje gezet.

1. This Art Fair
Tussen kerst en oud & nieuw vindt elk jaar This Art Fair plaats in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Hier krijgen kunstenaars van alle soorten en maten (jong, oud, met galerie en zonder) een platform om hun werk te presenteren en te verkopen. Talentontwikkeling speelt hierbij een grote rol. This Art Fair spoort kunstenaars aan tot zelfontwikkeling en cultureel ondernemerschap. De passie van deze kunstenaars komt terug in de diversiteit van de kunstwerken. Interessant: de kunstenaars zijn zelf aanwezig en kunnen dus alles vertellen over hun werk. Dit maakt de mogelijkheid om een werk te kopen nog leuker, gezien je er dan ook een praatje van de kunstenaar zelf bij krijgt.

2. Kunsthal Rotterdam, Actie <-> Reactie
Licht en beweging staan volledig centraal in deze tentoonstelling. In een historisch overzicht van 100 jaar kinetische kunst worden ongeveer 80 werken van de beroemdste kunstenaars binnen deze stroming getoond. Alle zintuigen worden hierbij geprikkeld en zorgen voor interactie met de bezoeker: actie <-> reactie! De tentoonstelling biedt een mooie kans om even stil te staan bij jezelf en je op te laten gaan in deze bijzondere werken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Julio Le Parc, ‘Lumière alternée’, 1966

3. Design Museum Den Bosch – Jan Cocteau, Metamorphosis
Kunstenaar Jean Cocteau kon als geen ander diverse disciplines met elkaar combineren en telkens een andere gedaante aannemen in zijn ‘zelfportretten’. Je ziet allerlei verschillende gezichten in foto’s, tekeningen, schilderijen en filmpjes. Cocteau beschouwt ze allemaal als zijn eigen gezicht. Wat dat betreft is hij een goede inspiratiebron voor innovatie en leiderschap: hij bleef zichzelf steeds maar vernieuwen en zag ‘het grotere plaatje’ van zichzelf. Daarin moet hij vaak van rol wisselen. Deze flexibiliteit is voor veel leiders een belangrijke eigenschap, dat maakt de tentoonstelling zeker een bezoekje waard.

Jean Cocteau, ‘zwart-witfoto’, 1949

4. Oude Kerk in Amsterdam, Janet Cardiff en George Bures Miller, ‘The instrument of troubled dreams’
Wie echt even iets ander wil zien, moet naar de Oude Kerk in Amsterdam gaan.
Daar staat een wel heel bijzondere site-specifieke installatie. Het werk bestaat uit een mellotron: een soort keyboard, dat de kunstenaars hebben omgebouwd tot een surround geluidsinstallatie met 28 speakers. Het werk draait om geluid, woord en muziek. Veel van de geluiden zijn opgenomen in en rond de Oude Kerk. Hier kun je je even helemaal terugtrekken en de klanken in je opnemen. Ervaar dit bijzondere kunstwerk en laat je zintuigen prikkelen!

Janet Cardiff en George Bures Miller, ‘The instrument of troubled dreams’, 2018

Met deze tips hopen we je te inspireren voor een creatieve reflectie voor het nieuwe jaar. De vier tentoonstellingen zijn heel verschillend maar bieden ook hetzelfde: een nieuwe ervaring en een bommetje inspiratie. Probeer, wanneer je naar één van de tentoonstellingen gaat, door de ogen van de kunstenaars te kijken en tot nieuwe perspectieven te komen. Een goede start van 2019!

Alle locaties en openingstijden op een rijtje:
This Art Fair, Beurs van Berlage in Amsterdam, 27 t/m 30 december
Kunsthal Rotterdam, Actie <-> Reactie, te zien t/m 20 januari 2019
Design Museum Den Bosch, Jan Cocteau, te zien t/m 10 maart 2019
Oude Kerk Amsterdam, The instrument of troubled dreams, te zien t/m 29 april 2019

Japan als inspiratiebron voor innovatie

Waarom Japan zo ‘Cool’ is
Japan is het land van ‘The rising sun’, een land met enorme veerkracht en dat vooruitloopt op de rest. Vele kunstenaars lieten zich inspireren door dit land. Neem bijvoorbeeld Vincent van Gogh, die meer dan honderd jaar geleden de Japanse amandelbloesem schilderde. Maar niet alleen voor kunstenaars dient Japan als inspiratiebron. Voor organisaties is het toepassen van de innovatieve en creatieve mind-set van deze Oosterse cultuur ook erg nuttig. Wat maakt Japan dan zo’n enorme inspirator voor innovatie? AimAtArt dook in de wereld van Japan door de tentoonstelling ‘Cool Japan’ in het Tropenmuseum Amsterdam te bezoeken en vond uit waarom Japan zo ‘cool’ is.

Voorloper op het gebied van innovatie
De afgelopen eeuwen is ‘Oosterse moraal, Westerse technologie’ de slogan van Japan geweest. Door voorop te blijven op het gebied van modernisering wilden Japanners hun land en cultuur beschermen tegen het oprukkende Westen. Dat maakt dat Japan tegenwoordig fors investeert in innovatie, zo’n 3,4% van het BNP. Nederland investeert slechts 2,15%. De eeuwenoude slogan heeft de Japanners dus leidend gemaakt op het gebied van tech en innovatie.

Robots hebben een ziel
Dat blijkt bijvoorbeeld uit de omgang van Japanners met robots. Zijn wij in het westen nog zoekende wat betreft onze relatie met robots, in Japan hebben ze hun komst allang omarmt. Op de tentoonstelling Cool Japan staan we oog in oog met Robot ‘Pepper’, de interactieve witte robot met lichtgevende ogen. Pepper is in 2014 ontwikkeld door het Japanse bedrijf Softbank Robotics. Robots worden in Japan niet als een object, maar als een levend wezen beschouwd. Dat komt doordat Japanners al eeuwenlang geloven dat natuurlijke fenomenen en voorwerpen een ziel hebben. Dit geloof heeft een brede acceptatie van nieuwe fenomenen, zoals robots, als gevolg gehad.

Onbegrensde creativiteit
In Japan voelt het heel veilig om gek te doen, fantasie is dan ook een belangrijk uitgangspunt in de Japanse cultuur. En dat is weer een belangrijke motor voor innovatie. In de installatie ‘Colorful rebellion – Seventh Nightmare’ kom je binnen in een vreemde wereld van schattige knuffelbeesten, speelgoed en gekleurd nep bont. In het midden staat een wit bed, dat een enorm contrast geeft. De maker van deze kleurrijke installatie, de Japanse kunstenaar Sebastian Masuda geeft ons zo een kijkje in de wereld van Harajuku. Dit is een wijk in Tokio, waar mensen gekleed in felle, fantasierijke en excentrieke kleding over straat paraderen. Raar doen mag hier, het wordt zelfs gewaardeerd. 

Conventies durven los te laten
Als je culturen met elkaar vergelijkt dan zie je vaak wat er in de ene mist en hoe je de andere kunt aanvullen. Door zo te concentreren op Japan, laat het ons zien dat we op het gebied van innovatie nog veel kunnen leren van Japanners. We kunnen leren om forser te investeren in tech en innovatie. Ook moeten we misschien meer gaan accepteren dat robots een plek in onze samenleving krijgen en een grotere bijdrage kunnen gaan leveren in onze organisaties. Dit hangt uiteraard af van het type organisatie en product of dienst. Wat elke organisatie in ieder geval kan leren van het coole Japan is dat niks te gek is en dat het veilig is om de gekste ideeën te bedenken en uit te voeren. Deze vrije manier van denken activeert creativiteit en experimenteerdrang. Precies de ingrediënten voor innovatie. Bezoek daarom nog tot 1 september 2019 de tentoonstelling Cool Japan in het Tropenmuseum te Amsterdam en achterhaal met jouw organisaties waar jullie nog veel meer conventies kunnen loslaten!

Naar Cool Japan onder leiding van AimAtArt, neem contact met ons op.

Credits voor de afbeeldingen: Softbank Robotics & Sebastian Masuda
1: Softbank Robotics, ‘Meet Pepper’ 2016.
2: Sebastian Masuda, ‘Colorful rebellion – Seventh Nightmare’ 2017.

Een andere kijk op communicatie – laat je inspireren door Banksy

De stunt uitgevoerd door de quasi anonieme en controversiële straatkunstenaar Banksy zal je vast niet ontgaan zijn. Het lijkt er op dat tegenwoordig alles wat deze kunstenaar doet op televisie, social media en in kranten over de hele wereld verschijnt. Menig marketing afdeling is jaloers op deze impact. Dat brengt ons bij de vraag: valt er wat te leren van Banksy als het gaat om communicatie en impact maken?

Kunstwerken met impact
De betreffende stunt vond plaats op 5 oktober bij Sotheby’s, een veilinghuis in Londen. Het heeft de kunstwereld geschokt en zal de kunstgeschiedenis ingaan als het eerste performance kunstwerk dat is gemaakt tijdens een veiling (nu met de nieuwe titel ‘Love is in the Bin’ (2018)). Een kenmerkend werk voor Banksy. Want zoals je misschien wel weet, staat straatkunstenaar Banksy bekend om zijn absurditeit. Zo plaatste hij stiekem kunst in tentoonstellingsruimtes, zonder dat dit werd opgemerkt door het museum personeel, bijvoorbeeld in het MoMA in New York.

De boodschap kracht bijzetten
Banksy gebruikt dus kunst voor het maken van een statement. Hij wil mensen hun ogen openen. Vergelijkbaar met wat we doen bij AimAtArt. We gebruiken kunst om mensen vanuit een ander perspectief te laten kijken naar hun eigen vraagstukken. Terug naar Banksy, op die dag in oktober plaatste hij eerst een foto en daarna een filmpje op zijn eigen Instagram account. Bij het maken van het iconische schilderij ‘Girl with Balloon’ verstopte hij een versnipperaar aan de onderkant van de lijst. Op de avond van de veiling brak dit schilderij het vorige record van Banksy. Het werd verkocht voor 1.4 miljoen pond. Toen het schilderij geveild werd, werd de helft van het kunstwerk vernietigd door de versnipperaar. Van het ene op het andere moment was het kunstwerk voor een deel geruïneerd voordat het werd meegenomen door het gechoqueerde personeel van Sotheby’s. Banksy stelde hiermee zijn plek veilig in de kunstgeschiedenis.

Zoveel mogelijk mensen bereiken
Hoeveel impact maken de huidige communicatiemiddelen in jouw organisatie? En hoe kunnen deze zo maximaal mogelijk ingezet worden? Neem Banksy als inspiratiebron en durf anders te zijn. Hij creëert content waar je een mening over kan hebben en plaatst het in de publieke ruimte – het internet. En juist dat openbare karakter trekt zoveel mensen aan. Daardoor wordt zijn kunst gezien als toegankelijk en makkelijk te interpreteren voor iedereen. Menig merk of bedrijf droomt van deze impact. Dus begin met denken: op welke manier kan jouw organisatie – of afdeling of team – zoveel mogelijk mensen bereiken?

Creëer iets dat niet ongezien voorbij gaat.
Creëer een keerpunt voor jouw bedrijf.

Kortom: Get your Banksy-on!

Wil je weten hoe AimAtArt je hierbij kan helpen? Klik hier

Technologie: een tweesnijdend zwaard

Nieuwe technologieën schudden ons wakker en bieden kansen. We lezen over de economische kansen en de doemscenario’s. Maar hoe zit het met de ethische kant; welke rol willen we dat technologie speelt in ons leven? Hierover ging AimAtArt tijdens de Toekomstexpeditie op kunstmanifestatie ROBOT LOVE in gesprek met vooruit-denkers van verschillende organisaties. ROBOT LOVE, dat fungeerde als decor van dit debat, leverde met intrigerende kunstwerken prangende gespreks- én eyeopeners op.

Kunstenaars zijn onze begeleiders in vernieuwing

Nu onze gedachten door technologie en algoritmes worden bepaald, is het cruciaal dat we onszelf blijven trainen om andere perspectieven op te zoeken. Om te voorkomen dat we te eenzijdig worden geïnformeerd. Juist bij ontwikkelingen zoals robotica en kunstmatige intelligentie. Ontwikkelingen die veel impact hebben, maar waarop we nog geen grip hebben. Die andere perspectieven bieden kunstenaars. Want als de kunstgeschiedenis iets heeft bewezen, is dat het loont om kunstenaars te volgen in dynamische tijden vol verandering. Kunstenaars weten als geen ander de ontluikende toekomst tastbaar te maken. Zoals internetpionier Marleen Stikker het in Zomergasten al benoemde: ‘Kunstenaars zijn onze begeleiders in vernieuwing’.

ROBOT LOVE maakt tongen los

AimAtArt is partner van kunstmanifestatie ROBOT LOVE in innovatiestad Eindhoven. ROBOT LOVE vraagt aandacht voor de ingewikkelde dilemma’s waartoe de technologie ons uitdaagt. Het heeft een optimistische benadering van kunstmatige intelligentie en robotica, juist omdat het ons ook kansen biedt betere mensen te worden. Tegelijkertijd biedt ROBOT LOVE ook ruimte voor de minder fraaie scenario’s. Een verrijkende setting dus om innovatiemanagers aan de tand te voelen over dilemma’s als: Vertrouwen we op machines of mensen? Tot hoever reikt onze invloed? Waar ligt de grens als het gaat om ethiek versus tech? Smelten we samen met machines of staan we tegenover elkaar?

In gesprek met Annelies – L.A.Raeven, Annelies looking for completion – 2018

Gesprekken van 30jaar geleden

Sommige genodigden vroegen zich af of dit de gesprekken van 30 jaar geleden waren. Toen we ons afvroegen of we ooit al onze privé en zakelijke informatie klakkeloos op een onzichtbaar net zouden gooien in ruil voor likes. En toen we het nog hoogst onwaarschijnlijk vonden dat je je levenspartner via een algoritme zou vinden. Is alles wat nu nog ongemakkelijk voelt misschien dus een fase en weten we straks niet beter dan dat we allemaal een robotkloon van onszelf hebben? Of moeten we juist nu een grens trekken aan wat er technisch mogelijk is? De conclusie van de Toekomstexpeditie was dan ook dat er geen algemene conclusie te formuleren valt. De meningen zijn te verdeeld als het gaat om deze grote thema’s. Ook bij de aanwezige innovatiemanagers.

Roger Hiorns, ‘Beings’, 2014-18

Twee kampen

Het is echt een tweesnijdend zwaard. Aan de ene kant heeft technologie zoveel voordelen; robots ontwikkelen zich sneller dan mensen, kunnen menselijke capaciteiten enorm vergroten, bijdragen aan zorg, etc. En aan de andere kant zijn er zoveel ethische kwesties en ambivalente gevoelens over wanneer ‘onze menselijke normen & waarden, gedragingen en ons geweten’ niet meer menselijk zijn.
Technologie bevindt zich duidelijk in een paradox. Misschien is dit zelfs de nieuwe kloof in de samenleving. Waarbij de ene groep pro-tech is en de andere zich er fel tegen verzet. Er werd geopperd dat dingen een keer echt fout moeten gaan en dat we dan pas in actie komen. Wanneer technologie een probleem oplost, maar bijvoorbeeld in de knel komt met onze ethische waarden. Voor het zover is moeten we het gesprek blijven voeren, want daarover waren de genodigden het vooral eens. Er is nog zoveel te bespreken en zijn we er niet al te laat mee?

Menselijke maat is leidend

Als technologie ondersteunend blijft aan de mens, ziet een deel van de vooruit-denkers de toekomst positief. Een aantal keren werd gezegd dat – naast mensen – bedrijven hierin ook een grote verantwoordelijkheid hebben. Verder werd er geopperd dat we er ook maar gewoon mee moeten gaan experimenteren. Deel een klein onderdeel van je data maar eens online en kijk wat er gebeurt. We zullen er hoe dan ook aan moeten geloven. Over 1 ding waren alle genodigden het eens: het werkt om de blik van kunstenaars te betrekken bij deze vraagstukken. Je wordt emotioneel geraakt, je verbeeldingskracht wordt geactiveerd en nieuwe invalshoeken worden zo verkend. Precies wat het bedrijfsleven nu nodig heeft.

Ook naar ROBOT LOVE om dit gesprek met je collega’s en/of klanten te voeren? Neem contact op met Emilie Vermeer voor meer informatie.

Dragen sociale netwerken bij aan innovatie?

De toiletten zo plaatsen dat werknemers een kwartier lang moeten lopen om deze te bereiken, waarom zou je dit doen?! Toen Steve Jobs CEO was van Pixar stond hij erop dat de toiletten op de meest centrale plek in het gebouw geplaatst werden.

“He insisted there be only two bathrooms in the entire Pixar studios, and that these would be in the central space. And of course this is very inconvenient. No one wants to have to walk 15 minutes to go to the bathroom. What happened? – Pixar’s employees started to bump into each other. Sometimes, the chatter would yield something useful, and employees would head back to her desk with a new idea.”

Jobs was ervan overtuigd dat contact met verschillende mensen nieuwe inzichten creëert.  En daardoor innovatie kan stimuleren binnen organisaties. Door de toiletten op een centrale plek in het gebouw te plaatsen werden mensen gestimuleerd om in contact te komen met nieuwe collega’s – Jobs had hier een goed punt. Eerder onderzoek suggereert namelijk dat het hebben van een divers sociaal netwerk kan bijdragen aan innovatie binnen organisaties.

Innovatie – het verschil tussen creativiteit en implementatie?    

Als wij aan innovatie denken, denken we vaak aan creativiteit en het genereren van ideeën. Maar innovatie is meer. Het alleen hebben van creatieve ideeën heeft geen impact. Innovatie is het proces van het genereren naar het accepteren, implementeren en toepassen van ideeën. Innovatie kan opgesplitst worden in twee processen. Ten eerste een creatief proces, het bedenken en selecteren van ideeën. Ten tweede een implementatie proces, het promoten en implementeren van het idee. Na het implementeren van een creatief idee wordt er pas waarde gecreëerd. Uit de praktijk blijkt dat meer dan 50% van de pogingen om ideeën te implementeren mislukt. Daarom doen wij onderzoek naar het implementatie proces.

Een belangrijk onderscheid tussen de twee onderdelen van innovatie is dat idee generatie een individueel proces is maar implementatie een sociaal politiek proces. In je eentje kan je namelijk veel creatieve ideeën bedenken maar voor het implementeren heb je steun en begrip nodig van collega’s. Dit benadrukt dat het hebben van sociale interacties en het gebruiken van je sociale netwerk een belangrijke rol speelt bij het implementatieproces.

Netwerkdiversiteit 

Iedereen heeft een sociaal netwerk op werk. De mate waarin iemand contact heeft met verschillende soorten mensen noemen we netwerkdiversiteit. Het hebben van een divers netwerk zou kunnen bijdragen aan het implementeren van creatieve ideeën. Dit biedt namelijk twee grote voordelen. Ten eerste kan je makkelijk informatie verspreiden binnen je organisatie. Ten tweede geeft het de mogelijkheid om mensen in beweging te krijgen. Dit draagt bij aan het verkrijgen van steun op verschillende plekken in de organisatie, wat idee implementatie bevordert. Om meer inzicht in dit proces te krijgen start AimAtArt binnenkort een onderzoek naar de rol van netwerkdiversiteit bij idee implementatie.

Inzicht binnen jouw organisatie krijgen?        

Voor het onderzoek zijn we nog op zoek naar deelnemers. Het doel is om sterke- en ontwikkelpunten van sociale netwerken te identificeren. Door deel te nemen aan dit onderzoek krijg je inzicht in de mate van netwerkdiversiteit binnen jouw organisatie. De resultaten zijn een aanknopingspunt om innovatie te stimuleren binnen jouw organisatie. Daarnaast draag je bij aan een nieuw wetenschappelijk onderzoek. Interesse? Neem voor meer contact op met anneke.viruly@aimatart.nl of emily.devalk@aimatart.nl.

Nieuwsgierig naar eerder onderzoek van AimAtArt? Lees hier meer.

Zo stimuleer jij als leider innovatie

Heb je in onze vorige blog al gelezen over de cruciale aspecten voor het creëren van een innovatieve cultuur? AimAtArt deed i.s.m. de UvA onderzoek naar de innovatiecultuur van 6 multinationals. Cultuur blijkt een bepalende factor te zijn voor innovatie.
Maar hoe krijg je een innovatieve cultuur echt van de grond? Een van onze conclusies uit het onderzoek: Zet in op leiderschap. Leidinggevenden fungeren als belangrijke schakel. Dit maakt ze bij uitstek geschikt om innovatie tot bloei te brengen. In ons onderzoek namen wij de rol van de leidinggevende onder de loep. Wil je weten hoe je als leidinggevende innovatie stimuleert? Lees dan verder voor de belangrijkste conclusies.

Ambassadeur van creatieve ideeën

In de praktijk zien we dat leidinggevenden vaak openstaan en waardering tonen voor de creatieve input van hun mensen. Een goed startpunt voor het ontstaan van nieuwe ideeën. Maar een goed idee betekent nog geen innovatie. Wil je dat de creatieve input daadwerkelijk leidt tot succesvolle innovaties? Luister dan als leidinggevende niet enkel naar ideeën. Maar treed op als ambassadeur. Maak invloedrijke collega’s, zoals de directie, enthousiast voor bedachte ideeën. En nog belangrijker. Haak niet af als je op weerstand stuit. Vernieuwing brengt nu eenmaal vaak weerstand met zich mee. Juist als leidinggevende kun je weerstand de kop in drukken door achter nieuwe initiatieven te blijven staan.

Voorbeeldrol binnen het team

In onze vorige blog kon je lezen over het belang van een goede teamdynamiek voor innovatie. Maar hoe realiseer je dit? Leidinggevenden spelen hierin een cruciale rol. Ze kunnen de teamdynamiek gericht beïnvloeden en fungeren als rolmodel. En een goed voorbeeld doet volgen. Dus geef als leidinggevende het goede voorbeeld. Vraag een college om feedback of roep het team bij elkaar voor een brainstormsessie. Ook voor het creëren van een veilig klimaat waarin werknemers elkaar durven uit te dagen is de leidinggevende onmisbaar. Geef aan werknemers het signaal af dat geen idee te gek is en sta open voor de kritische blik van het team. Dus wil je écht een innovatief team creëren? Besef je dan dat een goede teamdynamiek begint bij het geven van het juiste voorbeeld.

Doorvertalen visie

De onderzoeksresultaten laten zien dat de toekomstvisie vaak niet helder is. Werknemers zijn wel bekend met de toekomstvisie maar begrijpen de ‘’why’’ en ‘’’how’’ niet. Waarom moeten wij hier naartoe en wat betekent dit voor mij? Om innovatie van de grond te krijgen is begrip van de visie cruciaal. Een visie geeft richting en zorgt ervoor dat mensen met het juiste bezig zijn. De leidinggevende speelt een belangrijke rol in het overdragen van de visie naar het team. Zorg dat je als leidinggevende de visie voor iedereen begrijpelijk maakt. Ellenlange presentaties of ingewikkelde taal zijn uit den boze. Visualiseer de visie om de essentie mee te geven en organiseer een teamsessie om ervoor te zorgen dat iedereen de ‘’why’’ en ‘’how’’ eigen heeft gemaakt en vertaald naar zijn/haar eigen rol.

Ben je benieuwd hoe wij de rol van leidinggevenden versterken? Lees dan hier meer over het leiderschapsprogramma van Facilicom of neem contact op met Emily de Valk.

Een strategie van directeur tot monteur? Dat kan!

Veel organisaties zijn consultant-moe. Niet zozeer van het inhuren van externe adviseurs, maar moe van het feit dat er vaak weinig follow-up wordt gegeven en er elk jaar weer een andere wind waait. Mensen denken letterlijk: ik verroer me niet en ga lekker door op de bekende weg. Dit waait wel weer over. AimAtArt merkt dit ook in de praktijk. Het advies van de consultant blijft meestal bij een aantal slides, die in de organisatie niet tot leven komen. Daarmee is de impact vaak een stuk lager dan hij kan zijn. Lees hier hoe het ook anders kan!

Van een externe blik naar een intern proces

Externe adviseurs hebben van alles te bieden. Een nieuwe kijk op de markt, het combineren van data en ervaring resulterend in een goed onderbouwde strategie. En ook munitie om beslissingen te nemen en te communiceren naar de organisatie. Ga maar na: als bekende consultant X het zegt, dan zal het wel een goede keuze zijn. Maar waarom is de impact dan zo laag? Omdat het proces om tot die strategie of nieuw organisatiemodel te komen een proces van externen is. Natuurlijk is er betrokkenheid van een aantal mensen in de organisatie en worden teamleden gehoord. Maar het proces is niet van henzelf. Onze ervaring is dat een koersverandering alleen van de grond komt, als iedereen in de organisatie zich hieraan wilt committeren, achter de nieuwe plannen staat en gemotiveerd is om zijn of haar eigen werk op een andere manier uit te voeren. Alleen dán wordt de verandering daadwerkelijk gerealiseerd en heeft deze echt impact.

Benut de kennis en kunde van eigen mensen

De ervaring leert dat de potentie tot vernieuwing in de organisatie zelf zit. Er is vaak al heel veel kennis en ervaring in huis. Ook in dit proces heb je soms externe informatie nodig om tot beslissingen te komen. Maar die beslissingen dienen wel door de mensen zelf genomen te worden. En dat kunnen ze ook. En dat hoeft helemaal geen traag proces te worden. In goed voorbereide programma’s met een duidelijke aanloop en follow-up maak je hele grote stappen.

Ruimte creëren en flexibiliteit

De eigen potentie tot vernieuwing moet alleen wel ontketend worden. Er dient ruimte te worden gecreëerd om te reflecteren, naar de toekomst te kijken, een gemeenschappelijk toekomstbeeld te creëren en creatieve plannen te bedenken om dat toekomstbeeld te bereiken. Met inspiratie, het oprekken van denkkaders en het activeren van de verbeeldingskracht, komen mensen zelf tot geschikte inzichten en plannen. Deze manier van werken past ook goed bij het populaire Agile werken – Scrum, Kanban, SNAP, etc. Op bepaalde momenten kom je samen, worden de belangrijkste thema’s afgestemd en van daaruit werkt iedereen zelf aan de eigen doelen.

Eigen

Die eigen verantwoordelijkheid en vrijheid om de nieuwe toekomst zelf vorm te geven zijn cruciaal. Natuurlijk zijn er kaders, maar binnen die kaders hebben je mensen de vrijheid. Op deze manier ervaart iedereen dat de toekomst van de organisatie samen is bepaald en dat iedereen bijdraagt om deze in gang te zetten. Deze aanpak maakt het veranderproces ook nog eens inspirerend en motiverend. Mensen willen meedoen i.p.v. wegduiken tot de wind overwaait. Ze willen bouwen aan de toekomst en de nieuwe plannen realiseren. Op deze manier maak je vanaf de start al impact.  Zoals een van onze klanten zei: “Ik wil een strategie die door iedereen wordt gedragen, van directeur tot monteur.” En zo kan het dus ook!

Consultant-moe? Lees hoe het ook anders kan en hoe je daadwerkelijk een nieuwe koers van de grond krijgt.