Ontdek de achtergrond van onze visie en methode en blijf zo up to date over de laatste ontwikkelingen.

Creatief leren denken in 10 weken

Hoe stimuleer je een innovatieve cultuur en hoe maak je een organisatie creatiever? En hoe pas je dat toe in teams? Met deze vragen zijn we aan de slag gegaan met onze partner Art Partner en het kunstenaarsduo Breukers Godrie. Bij dit duo is de balans tussen de linker en rechter hersenhelft helemaal op orde. Zo heeft Walter Breukers verschillende theatercolleges geschreven en is twee keer cum laude afgestudeerd: filosofie en biomedische wetenschappen. Zijn partner in crime, Jaap Godrie, is net zo’n knappe kop. Cum laude geschiedenis afgestudeerd én kunstacademie en conservatorium gedaan. Samen vertellen ze verhalen over de wereld van morgen. Dat doen ze op allerlei manieren, van presentaties bij bedrijven tot het maken van installaties en schilderijen.

Creatieve proces van kunstenaars

Met dit duo hebben we gekeken naar hun creatieve proces. Hoe krijg je steeds weer nieuwe ideeën? Hoe ontwikkel je dat tot een kunstwerk? En hoe gaat zo’n creatief proces als je samenwerkt? Alle inzichten vertalen we nu naar een nieuw programma van 10 weken voor organisaties die een cultuur van innovatie en creativiteit belangrijk vinden. Enkele uren per week als een kunstenaar leren denken rondom een uitdagend vraagstuk. Graag delen we alvast een belangrijke les met je.

Begrip creativiteit

Eén van de onderdelen van het programma is de creativiteit zelf. De term heeft een soort magische lading. We zien creativiteit als iets groots en ongrijpbaars. Je bent het of je bent het niet. Deze lading blokkeert het creatieve proces. Maar als we naar de geschiedenis van het woord creativiteit kijken, ontdekken we iets totaal anders. Want wist je dat dit begrip pas halverwege de 19de eeuw is geïntroduceerd? Waren er tot die tijd dan geen creatieve talenten? Natuurlijk wel. Alleen werd dit niet gekoppeld aan jou als persoon. De Grieken spraken bijvoorbeeld over inspiratie. Inter spiritus. Het binnenhalen van de demonen. De creatieve ideeën waren overal en die adem je als het ware in. En door het delen van de ideeën, adem je de demonen ook weer uit. Een idee is dus niet van jou. Jij hebt het idee alleen even binnen gelaten. Je bent dus niet creatief, maar je staat open voor de creatieve demonen. Het werkt bevrijdend door op deze manier naar creativiteit te kijken. Tijdens de 10 weken leren medewerkers open te staan voor de demonen en ontdekken ze dat creatieve ideeën overal zijn.

Leer in 10 weken het werkproces van kunstenaars aan

Naast een andere kijk op de creativiteit zelf, komen er nog allerlei andere onderdelen aan bod. Zoals de juiste teamdynamiek voor vernieuwing, namelijk veilig en open. Elkaar uitdagen om het beste resultaat te halen. En de diversiteit benutten. De 10 weken staan in het teken van inspiratie opdoen, ideeën delen, maken en ervaren, testen en bijschaven. Als deelnemer werk je naar een concreet resultaat met implementatieplan toe. Maar nog belangrijker, je ontdekt de werkwijze van kunstenaars. Met deze handvatten kun je steeds weer vernieuwen. En als de creatieve demonen eenmaal binnenvliegen, is er geen houden meer aan.

Klik hier voor meer informatie over Breukers Godrie en Art Partner.

Zo maak je van innovatie-implementatie een succes

Veel potentieel succesvolle innovaties lopen helaas binnen bedrijven vaak uit op een mislukking. Deze mislukking komt meestal niet doordat de innovatie zelf niet goed is, maar door een gebrekkige innovatie-implementatie. Zo wijst onderzoek van Morgan Stanley uit dat zelfs bijna 20% van het bedrag dat bedrijven in 2002 investeerden in nieuwe techniek, weggegooid geld was door het mislukken van de implementatie. Hier valt dus veel winst te behalen!
In deze blog schreven we al over de 3 fases van innovatie-implementatie. Naast het bewust handelen naar deze 3 fases, zijn er nog een aantal voorwaarden voor een succesvol implementatieproces.

De experts op dit gebied zijn Klein en Knight, werkzaam aan de universiteit van Pennsylvania. Zij komen 6 uitdagingen tegen in al hun onderzoek. Deze uitdagingen zijn niet onoverkomelijk. Als je je hier bewust van bent, kan je gemakkelijk deze obstakels omzeilen. En ervoor zorgen dat de innovatie het daadwerkelijke gewenste effect gaat opleveren. De eerste drie uitdagingen delen wij met jou in deze blog.

1. De innovatie zelf

Veel innovaties zijn vaak nog niet goed uitgedacht. Dit geldt helemaal voor technische innovaties. Hoe nieuwer de technologie, hoe groter de kans op bugs, break-downs en onvermogen om er mee te werken. Denk bijvoorbeeld aan een nieuw digitaal learning-systeem. Met dit online portaal kan je je eigen ontwikkeling volgen; gevolgde trainingen terugkijken, verdiepende informatie opzoeken, reflectieverslagen inlezen en zelfs push-berichten naar jezelf sturen om aan je ontwikkeling te blijven werken. Dat klinkt als muziek in de oren van iedere Learning & Development manager. Maar als het je vervolgens maar niet lukt om in te loggen, er verkeerde trainingen in jouw overzicht staan, je niets kunt uploaden, etc. Je kan je voorstellen dat dit voor veel frustratie zorgt. De moed zakt dan zelfs de echte enthousiastelingen in de schoenen en binnen no-time niemand meer met dit systeem werkt. Gebruikersvriendelijkheid is de krux, dus zorg voor een goede testfase met verschillende doelgroepen en rol het nieuwe systeem dan pas uit binnen de organisatie.

2. Kennis en skills

Voor het gebruik van veel innovaties heb je specifieke kennis en skills nodig. Onderzoek over technische innovaties wijst uit dat er een sterk negatief verband is tussen de tevredenheid van de gebruiker en de mate waarin de techniek van de innovatie gecompliceerder is dan het oude. En hoe langer de tijd je nodig hebt om de innovatie goed te gebruiken, hoe lager de tevredenheid. Ook hier kun je goed op inspelen. Zorg voor voldoende training en hulp zodat je collega’s zo snel mogelijk goed met het nieuwe systeem kunnen werken. Cruciaal voor de lange termijn! Hoe meer aandacht voor het implementatieproces, hoe groter de kans van slagen.

3. Draagvlak

Wie beslist of dat nieuwe learning-systeem er komt? De deelnemers van leiderschapsprogramma’s of de HR-directeur? Vaak wordt de beslissing van bovenaf genomen en niet door de uiteindelijke gebruikers. En mensen zijn gewoontedieren, dus staan van nature niet te springen voor verandering. Vraag dus input van je team en collega’s voordat je een nieuw systeem aanschaft. Niet alleen om deze nuttige informatie te gebruiken voor je keuze, maar ook om draagvlak te creëren. Daarnaast is de rol van de leidinggevende belangrijk. Draag jij als manager het belang van de innovatie uit, dan gaat je team sneller mee. Zo niet, denkt je team al snel dat het een foefje is wat weer zal overwaaien.

Deze drie voorwaarden zorgen voor een succesvol implementatieproces. Maar er zijn nog 3 belangrijke pijlers. Ben jij benieuwd naar het volledige plaatje, zodat de innovaties daadwerkelijk een succes worden? Houd dan onze nieuwe blogs in de gaten!

Ernst Houdkamp maakt creatieve ideeën concreet

In eerdere blogs schreven wij over het stimuleren van creativiteit en een innovatieve cultuur. Dit zijn de eerste stappen naar nieuwe ideeën. Maar wat te doen als die creatieve en innovatieve ideeën nog in de lucht zweven? Hoe maak je ze nou echt concreet? En kun je dat proces ook sturen? Wij vroegen het Ernst Houdkamp. Als expert in het vertalen van innovaties naar business, weet hij als geen ander hoe je deze processen te lijf gaat en concreet maakt. Ernst is het nieuwste lid van het AimAtArt-team. Wij stellen hem graag aan jullie voor.

Wat is belangrijk bij het uitwerken van creatieve ideeën?

Dat het proces goed gefaciliteerd wordt: Steeds in de gaten blijven houden waar het idee vandaan is gekomen. Welk beeld hadden we bij het ontstaan van het idee? Welke energie zit er in? Wat zouden de effecten zijn als het idee is gerealiseerd? De facilitator bewaakt het proces vanuit een holistisch vertrekpunt. Voordat je het weet is iedere betrokkenen op zijn eigen eilandje zijn domein aan het verdedigen. Daarbij:
• Zo lang als nodig in de fase blijven waarbij oordelen onnodig is
• Idee-killers voorkomen of onschadelijk maken
• Visualiseren!
• In processen denken in plaats van in procedures

Je werkt met verschillende modellen, hoe bieden die houvast?

Innovatie is een proces dat gebaat is bij een inspirerende methode. Wat mij betreft is Design Thinking de methode van de toekomst. Daarbij passen inspirerende en visuele tools. Met een tool zoals het Business Model Canvas brengen we op een visuele wijze in beeld hoe een bedrijf waarde creëert, levert en dat ten gelde weet te maken. Als mensen het zien, denken ze er vrijer over na en voelen ze zich vrijer om de ideeën uit te werken.
Het Business Model Canvas is een raamwerk om een idee eenvoudig om te zetten in prototypes, de eerste concrete vertalingen. Het Waardepropositie Canvas helpt je vervolgens om de klanten, waarvoor die ideeën bedoeld zijn, écht te begrijpen. Dat is essentieel om een idee tot een succesvol product of dienst om te zetten.

Hoe vult jouw expertise die van AimAtArt aan?

Voor mij is kunst overal. Het is de taal waarmee we het onzichtbare zichtbaar maken, waarmee we het onhoorbare laten horen, we door beweging een gevoel uit kunnen drukken. De basis van communicatie. Voor mij is het iets abstracts en ongrijpbaar.
AimAtArt werkt vanuit kennis over kunst, passie voor de kunst. Het is heel interessant om bedrijfsdoelen, bedrijfsprocessen, bedrijfscultuur en dergelijke expliciet te maken met kunst als ‘trigger’. AimAtArt past haar kennis van kunst toe door het grijpbaar te maken en de principes erachter actief te maken bij werkprocessen.

Mijn expertise ligt in het proces van Business Model Innovatie. Wat ik toevoeg aan AimAtArt is dat ik een werkproces beheers waarin de ideeën uitgewerkt worden tot prototypes en business cases. Daarmee krijgen de klanten een beeld of de ideeën tot toegevoegde waarde en inkomsten kunnen leiden, zowel intern als extern.

Wij verwelkomen Ernst met veel plezier in ons team en kijken erg uit naar de samenwerking. Ben je benieuwd welke inspirerende types er nog meer bij AimAtArt werken? Bekijk hier ons team.

4 basisregels voor effectief brainstormen

Brainstormen is een populaire manier om in organisaties tot innovatie te komen. Maar hoe vaak heb je niet een stroef lopende brainstormsessie meegemaakt waar uiteindelijk niets met de bedachte ideeën werd gedaan? Wij stelden ons het doel om een effectief brainstormprogramma te ontwikkelen. Onze Innovation Booster is inmiddels een hit en de methodiek levert zulke goede resultaten op, dat we graag een aantal programmaonderdelen met jullie delen. Met deze basisregels kan je direct aan de slag om de volgende brainstormsessie met je team een stuk effectiever te maken.

1. Formuleer een vraag die de creativiteit stimuleert

Een goede brainstorm begint met een geschikte vraag. Dit lijkt triviaal. Vaak wordt er echter weinig aandacht besteed aan het formuleren van een goede vraag. Sta dus wat langer stil bij om na te denken voor welk vraagstuk we met elkaar oplossingen willen vinden. De context en urgentie van de vraag is belangrijk voor de motivatie van de groep. Leg daarom vooraf uit waar de vraag vandaan komt en wat er met de resultaten gaat gebeuren.
Graag delen we nog een paar tips voor een goed vraagstuk om de creativiteit te stimuleren:
* Maak je vraag concreet en realistisch. Hierdoor levert een brainstorm sneller ideeën op waar je als organisatie ook echt iets aan hebt
* Richt je vraag op de toekomst
* Zorg er voor dat de vraagstelling meerdere antwoorden mogelijk maakt.
Dus niet bedenk hét nieuwe product, maar bedenk zoveel mogelijk nieuwe producten om klantgroep X de komende 3 jaar te bedienen.

2. Gebruik je unieke kennis

Hoewel we weten dat diversiteit nuttig is voor brainstormen, wordt deze diversiteit vaak niet benut. Onderzoek wijst uit dat groepen vaak alleen de gemeenschappelijke kennis uitwisselen en dus niet de unieke bijdrage van iedere deelnemer. Begin elke brainstorm daarom met het delen van ieders unieke kennis met betrekking tot de case. Deze unieke kennis is afhankelijk van de rol in de organisatie en achtergrond, maar ook bepaalde hobby’s of een passie. Op deze manier ga je gebruik maken van de diversiteit van de groep.

3. Alleen of in groep?

We denken dat brainstormen in groepen zorgt voor goede resultaten. Dit is echter niet het geval. Als vier mensen individueel brainstormen komen ze tot meer en betere ideeën dan als deze vier mensen samen brainstormen. We zijn individueel dus productiever, zowel in kwaliteit als in kwantiteit.
Dit komt onder meer omdat mensen in groepen voorzichtig zijn om gekke ideeën te delen. Als je in je eentje ideeën bedenkt wordt je niet geremd door eventuele negatieve reacties van anderen.
En ander punt is wachttijd. Terwijl iemand anders zijn idee verwoordt, bedenk jij geen ideeën want je bent aan het luisteren. Wellicht komt er net een veelbelovend idee op, zegt je groepsgenoot iets en is dat gedachtesprongetje dat je had alweer gevlogen. Dus brainstorm eerst individueel, schrijf je ideeën op en deel ze vervolgens met de rest.

4. Zorg voor inspiratie

Want inspiratie van anderen is waardevol. Zelf blijf je gemakkelijk op je eigen gedachtenspoor. Inspiratie zorgt voor nieuwe invalshoeken en andere gedachtensporen. Combineer deze en kom zo tot nieuwe resultaten. Let op, het gebruiken van ideeën van anderen is alleen nuttig als je er serieus aandacht aanbesteedt. Zo zit bijvoorbeeld in onze Innovation Booster een opdracht om een idee van je teamgenoot uit te kiezen en hier iets aan toe te voegen om het nog bruikbaarder of innovatiever te maken.

Met deze handvatten worden de brainstormsessies al een stuk effectiever.
Een volgende uitdaging is het selecteren van de ideeën. We blijken namelijk niet zo goed te zijn in het herkennen van innovatieve ideeën. Kies je voor het meest bruikbare idee of ga je toch voor het meest visionaire idee? En als je een idee hebt uitgekozen hoe ontwikkel je dit idee tot een daadwerkelijke innovatie? In volgende blogs besteden we hier meer aandacht aan.

Hardop dromen over omdenken

Iedereen maakt het weleens mee. Je loopt vast tijdens je werk en weet niet meer waar je het antwoord moet zoeken. Dit gebeurt om verschillende redenen. Één daarvan is het routine kunstje wat we vaak in ons werk uitvoeren. Op zulke momenten is het belangrijk dat je de tools hebt om je eigen patronen en kaders te doorbreken. Om dit te verduidelijken gebruiken we de tentoonstelling Dream out Loud, die in het Stedelijk Museum Amsterdam te zien is tot nieuwjaarsdag.

Social design

Het Stedelijk Museum in Amsterdam staat erom bekend talent vroeg te willen signaleren. Het museum biedt deze kunstenaars daarom iedere twee jaar de kans hun visie te presenteren binnen een bepaalde discipline. Ook dit jaar werden vormgevers en kunstenaars opgeroepen om werken in te zenden voor een nieuwe tentoonstelling. Dream out Loud – Designing for tomorrow’s demands opende haar deuren op 26 augustus. Uit deze tentoonstelling zal de gemeente o.a. een selectie maken om aan hun collectie toe te voegen.
De gehele tentoonstelling draait om het actuele thema ‘social design’, waarbij het ontwerpproces zorgt voor het initiëren van sociale verandering. Hier houdt een ontwerper de maatschappij een spiegel voor. Zo laat hij de samenleving vanuit een ander perspectief kritisch kijken naar de problemen die er spelen en biedt een alternatief. De deelnemers van Dream out Loud helpen de bezoeker zo hun eigen situaties omdenken.

Tussenstappen

Wij mensen zitten zo in elkaar, dat we dingen meteen proberen te begrijpen wanneer we ze observeren. Daarmee slaan we dus vaak te makkelijk feiten en alternatieve mogelijkheden over in ons denkproces. Deze tentoonstelling probeert alle stappen daartussen bloot te leggen, een beetje zoals de Techniek van het Omdenken dus. Deze techniek laat je denken in kansen, in plaats van problemen.

none

Helmut Smits, The Real Thing, 2014

Ontleden

Helmut Smits is een meester in observeren, simpele interventies en grote thema’s op een humoristische manier aan te kaarten. The Real Thing refereert naar een oude slogan van Coca-Cola. Met dit werk stelt hij de vraag “is dit wel The Real Thing?”. Door het enige “echte” aan cola, nl. water, weer zichtbaar te maken, maakt hij ons bewust van onze consumptiemaatschappij. Het kost namelijk 3 liter water, om 1 liter cola te produceren, wat over de hele wereld gedronken wordt; ook in uitgedroogde gebieden.

none

Elisa van Joolen, Invert Footwear, 2013

Binnenstebuiten

Ook Elisa van Joolen probeert ons door haar werk op een andere manier naar alledaagse producten te laten kijken. Ze haalt merkschoenen uit elkaar en zet ze binnenstebuiten weer in elkaar tot een schoen. Zo is het niet het merk wat de show steelt, maar de manier waarop het is gemaakt, vaak ergens in een ver land met goedkope arbeid. Deze associaties zouden wij zelf niet als eerste hebben bij het zien van een sneaker.

Innovation Booster

AimAtArt biedt mensen uit het bedrijfsleven de tools om te leren omdenken, zoals een kunstenaar dat doet. In het programma Innovation Booster worden medewerkers gestimuleerd mee te denken met het bedrijf. Net als bovenstaande kunstenaars laat AimAtArt de businessprofessionals ook thema’s bekijken vanuit een ander perspectief en doorbreekt daarmee vaste denkkaders. Als de creatieve wateren eenmaal beginnen te stromen, gaan de werknemers aan de slag met innovatieve alternatieven voor de werkzaamheden van het bedrijf.

3 tips om zelf om te denken:

1. Kijk wanneer je boodschappen gaat doen naar de mensen om je heen zonder enige conclusies te trekken. Je ziet een gezin met één kind. Is dat wel een gezin? Is dat wel hun kind?

2. Iemand geeft je een opdracht; je moét iets en je wilt niet. Maak dit ‘moetje’ een ‘magje’, en probeer er een positieve uitkomst voor jezelf bij te verzinnen. Krijg je hierdoor karmapunten? Of misschien wel een salaris? Brengt het je ergens waar je nog nooit bent geweest?

3. Train jezelf. Pas het omdenken toe op willekeurige momenten op de dag onder het motto “De dingen simpel houden is vrij moeilijk. De dingen moeilijk maken is daarentegen vrij simpel.”

Jan Heinen (PLUC!) over creativiteit en finance professionals

AimAtArt en financials? Wellicht denk je: dat is niet de eerste match die ik zou maken. Creativiteit wordt echter steeds belangrijker voor de finance professional. Want ook de finance afdelingen moeten innoveren en innovatie stimuleren. Zo zette PON AimAtArt bijvoorbeeld in voor hun Controllers Conference (bekijk de case). Voor deze opdracht werkten we samen met Jan Heinen van PLUC!
Deze club is gespecialiseerd in de ontwikkeling van de finance professional van morgen. We vroegen hem waarom creativiteit zo belangrijk is voor deze beroepsgroep:

De wereld is volop in verandering, dat weet jij als geen ander. Zijn er sectoren die het lastig vinden om mee te bewegen en waar ligt dat dan aan?

Wanneer je kijkt naar ‘traditionele’ organisaties die al lang bestaan, dan lijkt het erop dat die organisaties het lastig vinden om mee te bewegen. Organisaties die jong zijn hebben het volgens mij minder moeilijk met meebewegen. Dit zijn vaak technologie intensieve sectoren.

Organisaties die al lang bestaan, hebben het nadeel dat ze vanuit een ander tijdperk dit nieuwe tijdperk van snelle technologische vernieuwing in zijn gegaan. Daarbij blijkt het moeilijk bestaande patronen en gewoontes te doorbreken. Dat ze die patronen moeten doorbreken om niet te worden ingehaald is zeker. In zekere zin zou je kunnen stellen dat opnieuw beginnen sowieso gemakkelijker is dan jezelf opnieuw uitvinden.

Jij weet alles over het ontwikkelen van finance professionals. Is er een rol weggelegd voor creativiteit?

Creativiteit is essentieel bij het ontwikkelen van de finance professional van morgen. Vaak wordt creativiteit door de finance professional gezien als iets dat meer is weggelegd voor andere beroepsgroepen: marketeers bijvoorbeeld. Maar wanneer je terug gaat naar de essentie van creativiteit dan is dat het vermogen om iets nieuws te scheppen. Dat vermogen is belangrijk voor de finance professional, omdat oplossingen vanuit het verleden niet lijken te passen bij de tijd van nu, laat staan de toekomst. Creativiteit zit dus ook in het bedenken van nieuwe verdienmodellen. Daarmee is het niet iets zweverigs. Voor creativiteit is het wel noodzakelijk buiten bestaande patronen te denken. Ook is een samenwerking met andere disciplines in de organisatie een “must”. Samen kom je verrassend snel tot andere oplossingen.

Waarin zie jij de meerwaarde van AimAtArt voor bedrijven?

De meerwaarde van AimAtArt ligt wat mij betreft in het aanwakkeren van creativiteit. Mensen laten zien dat iedereen creatief kan zijn en dat het mogelijk is om anders naar dezelfde werkelijkheid te kijken. Eigenlijk helpt AimAtArt organisaties dus buiten de gebaande paden te treden. Voor de finance professional specifiek is het echt goed om te zien dat creativiteit ook voor hen is weggelegd. Hierdoor krijgen ze het vertrouwen dat ze iets nieuws kunnen creëren.

Op welke manier vullen AimAtArt en PLUC! elkaar aan?

PLUC! heeft een heldere visie op de ontwikkeling van de finance professional van morgen. De hele aanpak van PLUC! is gericht op het ontwikkelen van de competenties die nu en straks het verschil maken. Creativiteit is één van de competenties die volgens ons steeds belangrijker wordt. AimAtArt geeft een mooie invulling bij het concreet maken van een begrip als creativiteit: anders kijken naar zaken en beseffen dat verschillende mensen dezelfde werkelijkheid anders benaderen. Die verschillen accepteren, koesteren zelfs, zorgen voor een betere oplossing vanuit de verschillende invalshoeken.

Heb jij nog een gouden tip voor de finance professional van morgen?

De finance professional van morgen beseft dat het meer gaat om wie je bent, dan om wat je kent. Met je persoonlijkheid maak je uiteindelijk het verschil. Ontwikkel daarom vooral het inzicht in jezelf en het inzicht in anderen.

AimAtArt kan ook jullie finance afdeling helpen om innovatiever te worden. Ben je benieuwd hoe? Lees meer over onze methode.

Stimuleer creativiteit: Leer de vraag achter de vraag te stellen

Waarom het vinden van je burning question essentieel is

Creativiteit is dé motor voor verandering en daarom een essentiële asset voor de toekomst van organisaties. We schreven er al vaker over. Onlangs bepleitten we ook dat de geesteswetenschappen een vast onderdeel dienen te worden van elke opleiding. Of het nu gaat om bedrijfskundigen, farmaceuten of juristen. Wat ons betreft dient iedereen een minor ‘rechter hersenhelft’ te volgen om zichzelf klaar te stomen voor de toekomst. Om dit concreter te maken, gingen we op onderzoek uit en ontdekten we dat het onderwijs op een kunstacademie voor iedereen van nut is.

Wat we kunnen leren van een kunstacademie

Hoe worden kunstenaars opgeleid? En wat kunnen we daarvan leren? AimAtArt sprak hierover met een docent van de Rietveld Academie, een kunstopleiding in Amsterdam dat een select gezelschap (internationale) studenten wegwijs maakt in het kunstenaarschap. Je verwacht dat deze studenten worden geschoold in schilderen, tekenen en aanverwante technieken. Maar niets bleek minder waar. O jawel, ze krijgen praktische kennis en weten bijvoorbeeld hoe je een foto ontwikkelt of een grafiek maakt. Dat is echter niet de kern van de opleiding. De kern zit ‘m in het vinden van je ‘burning question’. Het werken zonder kader, je eigen lijn ontdekken. Dat klinkt abstract hè, daarom enkele voorbeelden.

Je creatieve proces ontdekken en aanscherpen

Een kunstacademie kent een groot lerarenapparaat, waardoor ze kleinschalig onderwijs kunnen bieden. Een student aan een kunstacademie wordt niet gedoceerd door iemand die vakkennis opdreunt, maar wordt gecoacht. Meestal 1 op 1. Docenten aan kunstacademies stellen vragen en helpen je erachter te komen wat jouw kern is. Het gesprek met je docent is een trampoline naar verder onderzoek.
Op een academie wordt gewerkt zonder kader. Structuur en processen worden losgelaten. In een leertraject van 3 of 4 jaar gaat het erom dat de student leert om zijn eigen creatieve proces aan te scherpen en toe te passen. Niet om een x aantal punten te behalen. Het gaat er dus om hoe je je ontwikkelt. Het toetsmoment duurt een jaar in plaats van een examen van een paar uur. En de beoordeling van de diverse docenten is vaak niet eenduidig. Dat wordt dan weer gezien als leermoment voor de student.

De vraag achter de vraag

Belangrijk in dit type onderwijs is verder het leren stellen van de vraag achter de vraag. En wat ligt daar weer onder? Het doel hiervan is om vanuit je diepste zelf te gaan creëren. Let op, dit is geen verkapt gepsychologiseer, het gaat niet om troep uit je jeugd, maar om erachter te komen wat iemand drijft en waarom. Alleen als je daarachter komt, kan je je ten dienst opstellen van je kunstenaarschap en je jarenlang in iets te verdiepen.
Een essentieel onderdeel van de opleiding is dan ook dat je mensen uit andere werelden en vakgebieden ontmoet. Ontmoetingen zijn spannend en het leert je jezelf bevragen. Het leert je om je oordeel op te schorten en om andere vragen te stellen. Vragen die bedreigend zijn voor je zelfbeeld.
Niet vragen stellen om ze te stellen. “Als je de vraag stelt, maar je wilt niet veranderen doe het dan niet. Je kan niet echt iets maken zonder dat je verandert, het heeft altijd consequenties op jezelf.”

Vind jouw burning question

Je bent als student succesvol als je merkt dat je overal inspiratie vandaan kan halen. En je leven en werk – binnen en buiten de academie – kunt linken aan jouw burning question. Een kunstenaar moet in staat zijn om die dingen om te kunnen buigen naar zijn of haar eigen kracht. Ergens induiken, loslaten en bevragen; dat is de definitie van creativiteit. Aanpassingsvermogen en empathie zijn de sleuteleigenschappen hiervoor.
Het zijn dezelfde termen die in gesprekken met onze klanten vallen. Wij zien organisaties worstelen: hoe krijgen we mensen zover dat ze nieuwsgierig zijn, verder durven te denken, de vraag achter de vraag onderzoeken, geïnspireerd en bevlogen aan het werk zijn, lef tonen én bovenal zichzelf goed kennen?
Je zou hieruit kunnen concluderen dat kunstenaars de medewerkers van de toekomst zijn. Daarom is het goed als iedereen een stukje van die opleiding meekrijgt. Het onderwijs moet weer opleiden tot kritische, bevragende en creatieve geesten. Dat is waar nu behoefte aan is.

In elke econoom een kunstenaar; creativiteit in het onderwijs

Waarom een minor ‘rechter hersenhelft’ voor iedereen van nut is

Ratio, efficiëntie en vaste structuren voeren de boventoon in de meeste bedrijven. Onderaan de streep moet het kloppen. Door de verschillende crises wordt steeds meer duidelijk dat het niet alleen gaat over of een berekening in Excel klopt of iets volgens de regelgeving mag. Het gaat er ook om of het ethisch klopt. En wat de impact is op het grotere plaatje. Van de organisatie én van de maatschappij. Antwoorden op deze vragen zijn niet eenduidig. Het vraagt andere skills om ze te beoordelen, zoals perspectiefwisseling en nieuwsgierigheid.
Deze skills komen niet terug in de opleidingsprogramma’s van bijvoorbeeld onze economen, financials en juristen. Het is dus ook niet verwonderlijk dat zij gericht zijn op een feitelijk correcte uitkomst. Daarom pleit AimAtArt voor een aantal verplichte vakken geesteswetenschappen in elk opleidingsprogramma. Om ieder mens te stimuleren om die andere vragen te stellen en vanuit een ander perspectief naar vraagstukken te kijken.

Onderwijs voor democratisch burgerschap

De Amerikaans filosofe en hoogleraar aan de University of Chicago Martha Nussbaum stelt dat de geesteswetenschappen een essentieel onderdeel zijn voor ieders ontwikkeling. In haar boek ‘Not for Profit’ legt zij uit waarom. Onderwijs vandaag de dag is erop gericht kinderen op te leiden tot economisch efficiënte mensen. Je wordt opgeleid om zo snel mogelijk winstgevend te zijn voor de maatschappij.
Vakken als filosofie en kunstgeschiedenis zijn ondergeschikt. Hierdoor wordt onze rechter hersenhelft minder geprikkeld. Met als resultaat: minder creativiteit, verwondering en inlevingsvermogen. Volgens Nussbaum is het doel van onderwijs echter om kinderen te ontwikkelen tot democratische burgers. En juist hiervoor is tolerantie, empathie en nieuwsgierigheid nodig. Onderwijs behoort kinderen te stimuleren om zelfstandig en kritisch te leren denken. Wij sluiten ons aan bij dit gedachtegoed. Onderwijs is er om je vakinhoudelijk te ontwikkelen, maar ook om je als mens te ontplooien. En de ontplooiing van jezelf gaat over meer dan alleen het aanleren van specifieke kennis en vaardigheden.

Rechter hersenhelft ontwikkelen

Veel kunstenaars werken vanuit hun rechter hersenhelft. Intuïtief, flexibel, inlevend en nieuwsgierig. Kunst gaat over verbeeldingskracht en het vertellen van verhalen. Kunstenaars nemen afstand en bevragen doodnormale dingen. Ze zijn gewend aan perspectiefwisseling en aan twijfel. Te twijfelen aan genomen besluiten en je eigen handelen. Deze skills zijn essentieel om te beoordelen of de plannen, diensten en acties ‘juist’ zijn. De geschiedenis heeft uitgewezen dat we deze manier van denken hard nodig hebben.
We hebben behoefte aan leiders en werknemers die de tegenvraag kunnen én durven stellen. Die zich kunnen verplaatsen in anderen, niet alleen in de klant maar ook in andere betrokkenen. Die luisteren naar hun intuïtie en dit gevoel verder kunnen onderzoeken. AimAtArt pleit dan ook voor een juiste balans tussen de linker en rechter hersenhelft in het onderwijs, zodat deze balans ook weer terugkomt in ons bedrijfsleven en de maatschappij. In een volgende blog gaan we hier specifieker op in. Wat kunnen we bijvoorbeeld concreet leren van het onderwijs aan een kunstacademie?

Innovation Booster: bruikbare en baanbrekende ideeën realiseren

Google ‘brainstormen bedrijven’ en je krijgt 120.000 hits. Brainstormen is hot. Het past bij het belang van innovatie in deze tijd. En bijna iedereen vindt het inspirerend om met collega’s te sparren en vrijblijvend ideeën uit te wisselen.
Echter, deze brainstorms zijn veelal weinig effectief. Er gebeurt weinig met de opgedane ideeën. De vraag van de brainstorm is niet specifiek of urgent genoeg, waardoor de resultaten niet bruikbaar zijn. Of er worden geen vervolgstappen afgesproken. Daarnaast valt er heel veel te winnen voor de brainstormsessie zelf. Wat blijkt, de meeste brainstormsessies worden niet effectief opgezet, waardoor je goede ideeën misloopt.

Brainstormen op wetenschappelijke basis

Om bedrijven hiermee te helpen hebben we de Innovation Booster ontwikkeld met onze expert creativiteit, Dr. Matthijs Baas van de afdeling Arbeids- en Organisatiepsychologie van de UvA. Er is veel onderzoek gedaan naar wat brainstormen ten goede komt en hoe het potentieel van de groep optimaal benut kan worden. Deze wetenschappelijke kennis hebben we gekoppeld aan de methode van AimAtArt om zo tot het beste resultaat te komen, zowel kwantitatief als kwalitatief.

Tipje van de sluier: diversiteit benutten om effectief te brainstormen
De Innovation Booster is een programma waarbij de deelnemers via diverse stappen en creatieve oefeningen tot innovatieve resultaten komen. Het is bijvoorbeeld algemeen bekend dat diversiteit goed is voor een brainstormsessie. Maar wist je ook dat deze diversiteit amper wordt benut? Uit onderzoek blijkt namelijk dat de verschillende deelnemers hun unieke kennis niet gebruiken, maar dat ze gaan sparren over de punten die ze gemeenschappelijk hebben. De diversiteit blijft dus onbenut. De eerste stap van de Innovation Booster is dan ook dat elke deelnemer zijn/haar unieke kennis over het onderwerp deelt met de rest. Hierdoor ligt alle informatie direct op tafel en wordt de diversiteit daadwerkelijk gebruikt. Enkele andere onderdelen van de Innovation Booster zijn denkkader oprekken, voortborduren op elkaars ideeën, tijdsdruk en een positieve blik. Op een mooi vormgegeven spelbord met een instructiekaart en inspiratiekaarten kan elk team met elkaar aan de slag om tot verrassende resultaten te komen.

Met de Inspiratiekaart met meester uit de Gouden Eeuw werd het denkkader opgerekt om tot innovatieve ideeën te komen.In teams aan de slag met de Innovation Booster, de eerste ideeën worden genoteerd.

Innovation Booster gebruikt om in te spelen op de toekomst

Afgelopen vrijdag bogen een kleine 200 medewerkers van de Nederlandse vestiging van ruimtevaartbedrijf Airbus Defence and Space zich met de Innovation Booster over mogelijke ontwikkelingen voor hun bedrijf. Het primaire doel van de brainstorm was om met elkaar een open mindset te ervaren; briljante vondsten zouden een mooie bijverdienste zijn. In kleine teams lieten de deelnemers zich inspireren door de meesters van de Gouden Eeuw. De periode waarin Nederland floreerde op het gebied van innovatie. Via Rembrandt, Heda en Avercamp werd het denkkader opgerekt. De verschillende stappen, zoals ideeën selecteren en hieraan iets toevoegen om ze nog innovatiever of bruikbaarder te maken, hielpen hen in het brainstormproces.
Naast een dynamische teamervaring, zorgde de Innovation Booster ervoor dat de – voornamelijk hoogopgeleide technische – medewerkers tot 48 originele ideeën kwamen, die in een volgende fase op bruikbaarheid worden getoetst. Het meest innovatieve team, dat een scherm tussen de aarde en zon bedacht om de zonnestralen naar aarde te kunnen sturen, ontving een prijs van een jury. De komende periode gaan ze bij Airbus Defence and Space aan de slag met het selecteren en verder uitwerken van de innovaties. De deelnemers beoordeelden het programma met een 8 gemiddeld. Kortom, een succes!

Wordt er bij jouw bedrijf ook veel gebrainstormd? Staat innovatie hoog op de agenda? En worden de medewerkers uitgedaagd om innovatiever te zijn? Neem contact op met Emily de Valk om meer te horen over onze Innovation Booster en hoe ook jullie innovaties kunnen gaan boosten.

Design Thinking, oefening baart kunst!

Design Thinking is een denkstijl die leidt tot nieuwe ideeën en oplossingen. In deze tijd, waarin vernieuwing en innovatie centraal staan, een onmisbare factor voor succesvolle organisaties. We spraken Guido Stompff, dé expert op dit gebied. We vroegen hem wat Design Thinking is en hoe het kan worden toegepast. In onze vorige blog lees je zijn uitleg over deze denkstijl. In deze blog geeft Stompff antwoord op onze vragen over de stappen van Design Thinking en hoe je die kan toepassen binnen bedrijven.

Wat is de grootste misvatting met betrekking tot Design Thinking?

Gaandeweg is de misvatting ontstaan dat iedereen Design Thinking kan toepassen. Maar ook al snap je hoe Design Thinking werkt, dan wil dat nog niet zeggen dat je dit zelf zomaar kan toepassen! Het is een zekere skillset, een manier van denken die je jezelf eigen maakt door het héél veel te oefenen. Stel je voor: als je een pianist bestudeert op zijn pianospel, kan je daar uiteraard veel van leren. Maar om zélf een pianist te worden moet je toch echt oefenen, oefenen en oefenen….

Wat zijn de stappen voor Design Thinking?

Het proces bestaat uit drie stappen die exponentieel opbouwen. Voor het gemak gebruik ik hiervoor de 1-10-100 vuistregel. De eerste stap is kort en gaat om het doorgronden van het probleem, afstemming zoeken met de klant en oplossingen aanbieden. Dit proces wordt steeds herhaald. Omdat het vraagstuk namelijk nooit in één keer helemaal duidelijk kan zijn, is het bespreken van de eerste oplossingen essentieel. De Design Thinker moet bijvoorbeeld achter ‘stille wensen’, cultuurcodes, eerdere acties en de vraag achter de vraag komen. Het bevragen en herzien van de opdracht is een constante factor in het gehele proces. Waar het dus in feite op neer komt, is dat je de stappen van inkaderen, analyseren, ontwerpen en evalueren blijft herhalen, herhalen en nog eens herhalen. Oftewel, stap 1 herhaal je 10, dan wel 100 keer. De winst van deze aanpak is dat je in een vroeg stadium – namelijk bij de allereerste bespreking – al iets hebt wat een goede richting geeft. Het bijschaven gebeurt gedurende het proces. Het creëren van oplossingen en doorgronden van de vraag gebeurt dus parallel, dat is de crux.

Wat zijn randvoorwaarden voor organisaties die Design Thinking willen implementeren?

Organisaties moeten de ruimte bieden aan creatieven om op onverwachte plekken en tijdstippen met innovatieve ideeën te komen. Dat betekent niet enkel tijdens de heidagen, maar ook op de gewone doordeweekse werkdagen. Ook dan heb je mensen nodig die snel kunnen nadenken over nieuwe opties, zodat anderen vervolgens deze opties kunnen afwegen en er eventueel mee aan de slag kunnen gaan. Ik raad bedrijven dan ook sterk ook aan om naast een Research & Development afdeling ook een Design Thinking afdeling te hebben.

Tot slot, heb je tips voor bedrijven die Design Thinking willen toepassen?

Probeer het gewoon. Niet door middel van een bootcamp en daarna weer ‘business as usual’, maar betrek Design Thinkers in een langdurig proces. Bijvoorbeeld om een cultuuromslag te maken, een nieuwe strategie te vormen of om een slecht lopende dienst te verbeteren. Zet deze denkers het gehele proces in om het vraagstuk te analyseren, met nieuwe mogelijkheden te komen en dit steeds weer te bevragen en bij te schaven. Dus, all the way!

Design Thinkers blijven de vraag bevragen en komen steeds met vernieuwende oplossingen. Op deze manier bieden ze nieuwe vergezichten en worden nieuwe deuren geopend, juist ook voor de analytische denkers en de beslissers. Is er binnen jouw organisatie ook behoefte aan innovatie en een andere manier van het benaderen van vraagstukken? Zet de programma’s van AimAtArt in om kennis te maken Design Thinking en te blijven oefenen. Want dat is de enige manier om deze denkstijl eigen te maken, oefenen, oefenen, oefenen…